کانال تلگرام روزنامه جامعه پویا طراحی سایت
آخرین خبرها پربازدید ترین‌ها
علل اصلی خشکی دریاچه ارومیه
ماجرای خدمات مبتنی بر محتوا در قبوض تلفن همراه
سرویس تماس بان رایگان است
کی‌روش: بازی با چین تقابل بزرگ من و لیپی نیست/ هواداران "آزادی" را پُر کنند
ایران مقصد گردشگران لاکچری نیست!
دیدار ایران و چین رایگان شد
۹۵ و شکستن طلسم ۱۶ ساله
خدمات سلامت محور شهرداری تهران به بیش از ۲۰۰۰ تن در هفته نخست فروردین ماه
رشد ۵درصدی مسافران ناوگان ریلی نسبت به سال قبل
اعتبار آرم‌های طرح ترافیک 95 تا ۳۱ فروردین ۹۶
"حافظی" از ورود به "بهشت" انصراف داد
ادامه امدادرسانی‌ها در سیل 4 استان کشور
ایتالیایی ها با جلو کشیدن ساعت 104 میلیون یورو صرفه جویی می کنند
پنتاگون کشته شدن یک رهبر القاعده را در افغانستان تایید کرد
شناورهای گرفتار در تندباد کیش نجات یافتند
استان مرکزی پایین ترین و استان کرمانشاه بالاترین نرخ بیکاری را دارد
فیفا مدارک میزبانی ایران برای جام جهانی فوتسال را تائید کرد
بازگشایی نمایندگی حج ایران در عربستان
جزییات ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های ترافیکی محورهای مواصلاتی کشور
مسجدجامعی: به دنبال کار و استیضاح نمایشی نیستیم
احمدی‌پور عنوان کرد: نوروز بهترین مکانیزم برای تحکیم همگرایی
افزایش جذابیت سفر به خواف با اسکان در اقامتگاه‌های بوم گردی
تاج: هنوز برای رایگان کردن دیدار ایران -چین تصمیم نگرفته‌ایم
مگر مشکلات ما با آمریکا با پرونده هسته‌ای آغاز شده بود که با برجام تمام شود؟
همه قوا، نهادها و نیروهای مسلح برای تحقق هر چه بیشتر اقتصاد مقاومتی به میدان بیایند
ثبت نام مجدد سهام عدالت در نیمه دوم سال ۹۶
مجتمع پتروشیمی کردستان افتتاح شد
اعضای بدن جوان رامیانی نجات بخش زندگی هفت بیمار شد
نوروز را باید به نوروزگاه‌ها برد
امدادرسانی به بیش از ۲۵۰۰ متاثر از برف و کولاک و سیل
با خاموش کردن چراغ های اضافی یک ساعت به زمین فکر کنیم
جشن های نوروزی ویژه دانشجویان ایرانی در مالزی برگزار شد
193 اغذیه فروشی متخلف درطرح نوروزی تعطیل شد
اصولگرایان با لیست خدمت در انتخابات حاضر می‌شوند
عقب‌نشینی ترامپ از لایحه جنجالی بیمه درمانی
فهرست جاده‌های مسدود کشور در برف و باران
نرگس کلباسی تبرئه شد
سومین ایرباس پسابرجامی امروز وارد کشور می‌شود
فرزند آیت الله هاشمی رفسنجانی کاندیدای شورای شهر شد
اسامی ۸۹ مصدوم تصادف زنجیره‌ای مشهد به تفکیک بیمارستان
تهران هويتي آميخته با طبيعت
نصف جهان، مرکز ردصلاحيت‌هاي انتخاباتي
در96 شگفت‌زده خواهيد شد!
تغيير و تحول در تاکسيراني
تأمین غذای بشر آینده با کمک ژنتیک
طليعه کامران از ميان ما رفت، درحالي‌که هيچگاه در ميان ما نبود
با آواز همايون شجريان و آهنگسازي سهراب پورناظري
بعضی مرگ‌ها غیرمنتظره است
آواز خوش هزاردستان
آقاي ترامپ تا‌به‌حال گرسنه بود‌ه‌اي؟
نوروز به 31 کشور جهان مي‌رود
بوي عيدي بوي توپ، بوي کاغذ رنگي
سال کنشگري در شبکه‌هاي اجتماعي
بهار؛ آسمان پابرهنه بر زمين
خودمان را سبک نکنيم
بدون شرح
دنبال‌کردن سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي، اولويت دولت در سال آينده است
امسال، سال گشايش‌ها بود؛ به فکر تفرقه نباشيم
تخريب‌ها عليه دولت، نتيجه معکوس دارد
ديده و شنيده شدن، بالاترين مطالبه فرهنگيان
ایتالیایی ها با جلو کشیدن ساعت 104 میلیون یورو صرفه جویی می کنند
فرزند آیت الله هاشمی رفسنجانی کاندیدای شورای شهر شد
جزییات ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های ترافیکی محورهای مواصلاتی کشور
اصولگرایان با لیست خدمت در انتخابات حاضر می‌شوند
اسامی ۸۹ مصدوم تصادف زنجیره‌ای مشهد به تفکیک بیمارستان
احمدی‌پور عنوان کرد: نوروز بهترین مکانیزم برای تحکیم همگرایی
مگر مشکلات ما با آمریکا با پرونده هسته‌ای آغاز شده بود که با برجام تمام شود؟
نرگس کلباسی تبرئه شد
مجتمع پتروشیمی کردستان افتتاح شد
ثبت نام مجدد سهام عدالت در نیمه دوم سال ۹۶
نوروز را باید به نوروزگاه‌ها برد
امدادرسانی به بیش از ۲۵۰۰ متاثر از برف و کولاک و سیل
عقب‌نشینی ترامپ از لایحه جنجالی بیمه درمانی
فهرست جاده‌های مسدود کشور در برف و باران
افزایش جذابیت سفر به خواف با اسکان در اقامتگاه‌های بوم گردی
با خاموش کردن چراغ های اضافی یک ساعت به زمین فکر کنیم
جشن های نوروزی ویژه دانشجویان ایرانی در مالزی برگزار شد
سومین ایرباس پسابرجامی امروز وارد کشور می‌شود
اعضای بدن جوان رامیانی نجات بخش زندگی هفت بیمار شد
استان مرکزی پایین ترین و استان کرمانشاه بالاترین نرخ بیکاری را دارد
193 اغذیه فروشی متخلف درطرح نوروزی تعطیل شد
تاج: هنوز برای رایگان کردن دیدار ایران -چین تصمیم نگرفته‌ایم
پنتاگون کشته شدن یک رهبر القاعده را در افغانستان تایید کرد
فیفا مدارک میزبانی ایران برای جام جهانی فوتسال را تائید کرد
بازگشایی نمایندگی حج ایران در عربستان
همه قوا، نهادها و نیروهای مسلح برای تحقق هر چه بیشتر اقتصاد مقاومتی به میدان بیایند
شناورهای گرفتار در تندباد کیش نجات یافتند
مسجدجامعی: به دنبال کار و استیضاح نمایشی نیستیم
ماجرای خدمات مبتنی بر محتوا در قبوض تلفن همراه
علل اصلی خشکی دریاچه ارومیه
اعتبار آرم‌های طرح ترافیک 95 تا ۳۱ فروردین ۹۶
خدمات سلامت محور شهرداری تهران به بیش از ۲۰۰۰ تن در هفته نخست فروردین ماه
رشد ۵درصدی مسافران ناوگان ریلی نسبت به سال قبل
دیدار ایران و چین رایگان شد
سرویس تماس بان رایگان است
۹۵ و شکستن طلسم ۱۶ ساله
ایران مقصد گردشگران لاکچری نیست!
کی‌روش: بازی با چین تقابل بزرگ من و لیپی نیست/ هواداران "آزادی" را پُر کنند
ادامه امدادرسانی‌ها در سیل 4 استان کشور
"حافظی" از ورود به "بهشت" انصراف داد
شناسه خبر: 50454 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۵/۱۰/۱۵ - 01:00
کم‌حرفي که حرف بسيار داشت
براي تولد بهرام صادقي

کم‌حرفي که حرف بسيار داشت

 

علي‌اصغر شيرزادي
نویسنده

شايد بتوان گفت بهرام صادقي، يکي از پنج چهره درخشان تاريخ ‌صد ساله داستان‌نويسي ماست. وقتي کارهاي اين نويسنده را که فقط چند داستان کوتاه در کتابي به نام «سنگر و قمقمه‌هاي خالي» و يک داستان بلند به نام «ملکوت» دارد، مي‌خوانيم، متوجه مي‌شويم ديدگاه اين نويسنده شاخص تا حدي به بوف کور صادق هدايت تن مي‌زند و با احتياط، بارقه‌اي از آن را دارد. متأسفانه، بهرام صادقي خيلي زود شروع به نوشتن کرد. دانشجوي پزشکي بود و تقريبا از 19 سالگي نخستين داستان‌هايش در بهترين و معتبرترين نشريه ادبي آن دوران، يعني مجله «سخن» به سردبيري دکتر پرويز ناتل‌خانلري چاپ مي‌شد. آنها تيم بسيار سختگيري بودند و کارشان سنگين بود. درواقع، بهرام صادقي از آنجا شروع کرد و بعد از آن کارهايش در نشريه ديگري به نام «کتاب هفته» منتشر مي‌شد که آن هم در دوران خودش بسيار معروف و شاخص بود. اگر الان نگاهي دوباره به آن نشريه‌ها بيندازيم، مي‌بينيم نسخه‌هاي آن مجله‌ها چه اندازه قوي، پُرمطلب، سنگين و درجه يک هستند. متأسفانه، اين نويسنده شايد به اين دليل که هيچ اعتنايي به روابط عمومي نداشت، در جمع بسيار کم‌حرف بود، حُجب خاصي داشت و اهل سخنراني و تبليغ براي خودش نبود؛ چيزي که بسيار بين نويسندگان ديگر رايج است و به همین دلیل جايگاه شايسته‌اي هم در ذهن مخاطبان پيدا نکرد. بااين‌حال، اما اکثريت قريب به اتفاق خواننده‌هاي حرفه‌اي ادبيات داستاني و آن دسته‌اي که نگاه نافذي دارند، داستان‌هاي اين نويسنده را از بنيان بسيار متفاوت از ديگران مي‌دانند. بهرام صادقي در نثر خود طنزي به معناي واقعي داشت؛ يعني آن طنز سياه برآمده از آن دوران که او خيلي خوب و با نگاه نافذش آن را مي‌شناخت و به نظر مي‌رسيد اين قريحه قدرتمند از نبوغش بر‌مي‌آمد. اگر بخواهيم او را با نويسندگان جهاني مقايسه کنيم، مي‌شود گفت آثارش بيشترين نزديکي‌ را از نظر ارزش کاري با داستان‌هاي آنتوان چخوف دارد که اين مسئله، بسيار مهم است. نکته ديگر اينکه اين نويسنده ارجمند، پزشک بسيار خوبي هم بود اما متأسفانه عمر کوتاهي داشت و پيش از 50‌سالگي درگذشت. نکته قابل ذکر ديگر اين است که بهرام صادقي هرگز خودش را تکرار نکرد، يعني وقتي احساس کرد که ديگر نمي‌تواند کارهايي به درخشش آن بيست و چند داستان کوتاهش بنويسد، خيلي راحت کار را کنار گذاشت. حتي جايي در يک مصاحبه کوتاه از او مي‌پرسند چرا ديگر نمي‌نويسي و او در جواب مي‌گويد: «من کارم را کرده‌ام. نمي‌خواهم خودم را تکرار کنم. اگر لازم شد، حسش بود و عميقا ضرورتي احساس کردم، حتما دوباره اين کار را مي‌کنم.»
حوالي سال 45، اصغر ضرابي که منتقد و نويسنده خوبي بود، يک مصاحبه طولاني چند‌صفحه‌اي با او کرد که فکر مي‌کنم يکي از قوي‌ترين مصاحبه‌هايي است که در زندگي‌ام از او خوانده‌ام. در آن مصاحبه، هر تکه‌اي که بهرام صادقي صحبت مي‌کند، بسيار غني است و حرفي براي گفتن دارد. با کسي تعارف نمي‌کند و در آن مصاحبه جمله‌اي مي‌گويد که خيلي خوب در ياد من مانده است. صادقي مي‌گويد: «اگر حمل بر  ژيگولومآبي نشود، من شيداي داستايوفسکي هستم.» اين جمله هرگز به معناي آن نيست که بهرام صادقي تحت‌تأثير داستايوفسکي يا چخوف بوده است. اگر داستان‌هاي او را با تأمل بخوانيد، مي‌بينيد برخي داستان‌هايش کاملا به داستان‌هاي پسامدرنيستي ايتالو کالوينوی ايتاليايي تن مي‌زند. به اعتقاد من، با وجود اينکه صادق هدايت نسبت به او تقدم دارد و درواقع، شروع‌کننده بوده است اما اگر بخواهيم اين دو را با هم مقايسه کنيم، مي‌بينيم بهرام صادقي خيلي برتر از صادق هدايت و حتي صادق چوبک است که نسل قبل از او بوده‌اند. آنها هم حتما احترام و جايگاه خودشان را دارند اما بدون مبالغه مي‌گويم که بهرام صادقي جاي ديگري داشت. يک معيار و محک براي سنجش داستان درخشان اين است که وقتي داستان را خوانديم و فهميديم موضوع چيست، باز هم بارها و بارها آن را مي‌خوانيم و هر بار چراغ تازه‌اي از معنا در آن داستان روشن مي‌شود. داستان‌هاي بهرام صادقي از اين دست است. بارها تمايل داريد داستان قريب‌الوقوعش را بخوانيد. بارها دوست داريد داستان‌هاي ديگرش را دوره کنيد زيرا در داستان‌هايش طنز شگفتي به معناي واقعي دارد. نه اينکه ما را بخنداند بلکه زهرخندي است که درون ما را به تأمل گريه‌آوري بازمي‌دارد زيرا ارجاع دارد به شناخت عميقي که بهرام صادقي از روحيه دورانش و از مردم آن زمان داشت.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.