اپلیکیشین وقایع کانال تلگرام روزنامه ونافار
آخرین خبرها پربازدید ترین‌ها
محکومیت عملیات تروریستی تهران و کابل
شأن نزول و نزول شأن رياست‌جمهوري
از معدن تا روز قدس
توسعه روابط بانکي تضمين مي‌شود
اصول‌گرايان با جريان‌هاي افراطي مرزبندي کنند
رأي، رأي شوراي‌عالي بود
تعليق يک‌ساله محدوديت‌ها کافي نيست
تعليق محدوديت‌هاي FATF، فرصتي براي ارتقاي روابط بانکي جهاني
بلیت ایران برد
تعيين تکليف سپرده‌ها تا سقف 50 ميليون تومان
ممنوعيت برگزاري کنسرت‌هاي مجيد درخشاني در شهرستان‌ها برداشته شد
کورش اسدي درگذشت
شیر خود تناولی است
وودي آلن رياست‌جمهوري ترامپ را دوران هرج‌ومرج خواند
پاهاي مشهورترين دوتارنواز خراسان از کار افتاد
زنگ اميد: ما هنوز زنده‌ايم!
دنيايشان زيباست
۲۵۶ ميليون زن بيوه در دنيا
منتقدان از خطوط مترو بازدید کنند
روايت «سربازاني» که هرگز به «خانه» برنگشتند
«سلطانيه» جان مي‌گيرد
خواب آشفته ارژن، پريشاني پريشان
مانـور، نه مسئله امنيتي
سي‌‌تير را مي‌شود زندگي کرد
ترياک، سهمش را از بازار اعتياد پس گرفت
مهاجران
نام گابو بر ميداني از پاريس
سرور فطر و سنت‌هاي رنگارنگ
کورش اسدي به ابرهاي گمشده پيوست
شهرتي براي گرافيتي‌کار ضدشهرت
ترس از آينده نامعلوم
آشتي با پادرمياني دادکان
منتظری در بهترین زمان ممکن استقلالی شد
مسي به روايت اعداد: 30 سال، 30 جام
جيووا، دليل پايان همکاري ايران و آديداس
نظميه ايران تأسيس شد
صوراسرافيل و ملک‌المتکلمين به قتل رسيدند
۴۰ سال پس از شريعتي؛ شهيد يا مرحوم؟ اصول‌گرا يا اصلاح‌طلب؟
مجلس به توپ بسته شد
موسي صدر و انقلاب ايران؛ رابطه‌اي در دو بستر تاريخي و سياسي
محمد بن‌سلمان پتانسیل مقابله با تهران را ندارد
جنگل‌های بی‌شخصیت
اهانت‌کنندگان را بشناسيم
اشتغال، پارادایم اصلي دولت آينده
از آخوند انگليسي تا آخوند آمريکايي!
پارازیت سیاسی در روز وحدت
امروز مبارزه با رژيم صهيونيستي مبارزه با استکبار و نظام سلطه است
رهایی از سلطه؛ آرمان روز قدس
نقطه قوت دولت يازدهم دستگاه ديپلماسي است
توصيه‌هاي اورژانسي به مسافران تابستاني
روزشمار انتخاب جايگزين قاليباف
خطر شکست «خط قرمز» وزارت بهداشت
قطعی بودن نقص ایمنی معدن
اختلاف يک‌ماهه درمورد شروع کار شوراي شهر
شهر چهار بهار میزبان بادهای اقیانوسی
عصباني هستيم؟!
مؤسسات غيرمجاز، سنگ محک سيستم بانکي نيستند
خداحافظي با روند نزولي
83 هواپيماي جديد در راه ايران
خصوصي‌‌سازي و اصلاح نظام بانکي، اصلي‌ترين برنامه‌هاي دولت
محمد بن‌سلمان پتانسیل مقابله با تهران را ندارد
اصول‌گرايان با جريان‌هاي افراطي مرزبندي کنند
جيووا، دليل پايان همکاري ايران و آديداس
رأي، رأي شوراي‌عالي بود
۴۰ سال پس از شريعتي؛ شهيد يا مرحوم؟ اصول‌گرا يا اصلاح‌طلب؟
مانـور، نه مسئله امنيتي
توسعه روابط بانکي تضمين مي‌شود
خواب آشفته ارژن، پريشاني پريشان
روايت «سربازاني» که هرگز به «خانه» برنگشتند
محکومیت عملیات تروریستی تهران و کابل
بلیت ایران برد
سي‌‌تير را مي‌شود زندگي کرد
شأن نزول و نزول شأن رياست‌جمهوري
ترياک، سهمش را از بازار اعتياد پس گرفت
کورش اسدي به ابرهاي گمشده پيوست
ترس از آينده نامعلوم
«سلطانيه» جان مي‌گيرد
زنگ اميد: ما هنوز زنده‌ايم!
کورش اسدي درگذشت
از معدن تا روز قدس
تعليق محدوديت‌هاي FATF، فرصتي براي ارتقاي روابط بانکي جهاني
شهرتي براي گرافيتي‌کار ضدشهرت
تعيين تکليف سپرده‌ها تا سقف 50 ميليون تومان
وودي آلن رياست‌جمهوري ترامپ را دوران هرج‌ومرج خواند
تعليق يک‌ساله محدوديت‌ها کافي نيست
پاهاي مشهورترين دوتارنواز خراسان از کار افتاد
موسي صدر و انقلاب ايران؛ رابطه‌اي در دو بستر تاريخي و سياسي
مجلس به توپ بسته شد
۲۵۶ ميليون زن بيوه در دنيا
نظميه ايران تأسيس شد
شیر خود تناولی است
منتقدان از خطوط مترو بازدید کنند
نام گابو بر ميداني از پاريس
ممنوعيت برگزاري کنسرت‌هاي مجيد درخشاني در شهرستان‌ها برداشته شد
مهاجران
سرور فطر و سنت‌هاي رنگارنگ
صوراسرافيل و ملک‌المتکلمين به قتل رسيدند
آشتي با پادرمياني دادکان
مسي به روايت اعداد: 30 سال، 30 جام
دنيايشان زيباست
منتظری در بهترین زمان ممکن استقلالی شد
شناسه خبر: 50686 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۵/۱۰/۲۳ - 01:00
جمالزاده فقط يک خيابان نيست
برای تولد پدر داستان کوتاه ایران

جمالزاده فقط يک خيابان نيست

 

علی مسعودی‌نیا
نویسنده و روزنامه‌نگار

يک سنتي هست در ميان نهادهاي فرهنگي رسمي ايران که طبق آن، چهره‌هاي خيلي مهم، تأثيرگذار و تاريخي، فرهنگ را به تلفيقي از کشک و فرماليته تبديل مي‌کنند؛ يعني آن‌قدر طرف را به حاشيه مي‌رانند و به او بي‌اعتنايي مي‌کنند و ارزش‌هايش را به يک اسم فرو مي‌کاهند که طرف خودش کم‌کم خشک مي‌شود و از بدنه فرهنگ مي‌افتد. 
اين است که شايد نوجوانان و جوانان ما، آن‌هم اگر مقيم تهران باشند يا براي خريدن کتاب‌هاي کمک‌آموزشي و تست کنکور سمت ميدان انقلاب رفته باشند، فکر کنند که جمالزاده، تنها اسم يک خيابان است و مهم هم نيست که چرا طرف به نام خودش خياباني دارد؛ البته يکي ديگر از کاربردهاي جمالزاده، جدول کلمات متقاطع است که معمولا با شرح «يکي از آثار محمدعلي جمالزاده» و پاسخ «يکي بود يکي نبود» جان مي‌دهد براي ستون يک عمودي يا رديف دوي افقي اما بالاخره من و شمايي که مي‌دانيم جمالزاده که بوده و چه کرده، بايد عليه اين فراموشي و دعوت به فراموشکاري، دست‌کم نق و غري بزنيم.
 همين چند وقت پيش در يک کارگاه داستان‌نويسي، هنرجويان را دعوت کردم که آثارش را بخوانند. رفتند و آمدند و کلي بد‌و‌بيراه نثار بنده کردند که‌ اي بابا! اين چي بود؟ کسل‌کننده بود... ، بي‌نمک بود... ، گفتم نسبت به چي؟ جوابي نداشتند. جمالزاده، نه کسل‌کننده است و نه بي‌نمک. اگر کمي به او التفات مي‌شد و رسانه‌ها و کتب درسي جاي بيشتري برايش باز مي‌کردند و به يادمان مي‌آوردند که پيش از او، اصلا داستان ايراني با اين کيفيت مدرن و موضوعات به‌روز وجود نداشته، احتمالا حالا با احترام بيشتري از او ياد مي‌شد اما حتي اگر اينها را هم ندانيم، خواندن جمالزاده، شاخه ابترمانده ادبيات ما را به رخ مي‌کشد: جايي که طنز پررنگ بود و به مرور زمان جاي خود را به ادبياتي تلخ و عبوس داد که جز سه، ‌چهار چهره جدي طنزپردازش، کسي را دل و دماغ آن نبوده که از اين يأس و حزن بکاهد و طوري ديگر بنويسد. 
حال آنکه جمال‌زاده از همان ابتدا طوري ديگر مي‌نوشت اما به خاطر کيفيت شکست‌هاي فکري، سياسي و اجتماعي، در دوگانه هدايت- جمالزاده، حال‌وهواي هدايت بر داستان‌نويسي ايران چيره شد و البته حتما به خاطر داريم که هدايت، خودش هم کم طنز ننوشته است. بااين‌حال، براي اينکه کَمَکي استاد صاحب‌سبک داستان‌نويسي را در صحراي محشر خوشحال کنيم و روحش را شست‌وشويي دهيم، بازخواني و يادآوري آثارش، کار مهم و خوبي خواهد بود. 
از همان «يکي بود يکي نبود» تا «فارسي شکر است»، «سر‌و‌ته يک کرباس» و «هفت کشور» که در دوراني که استاد الگويي در اختيار نداشت تا از آن تقليد کند، خودش با سواد فارسي و فرنگي وسيعي که داشت، خلقشان کرده و برخي داستان‌هايش، چه از حيث مضمون و چه از حيث زبان و طنز مستتر در آنها، شاهکارهايي هستند در نوع خودشان حتي همين حالا هم که خيلي‌ها فکر مي‌کنند جمالزاده، تنها يک خيابان است، او هم قصه‌هايي دارد که خوب تعريفشان کرده و آموزه‌هاي خوشايندي در آن براي هر اهل داستاني هست.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.