کانال تلگرام روزنامه جامعه پویا طراحی سایت
آخرین خبرها پربازدید ترین‌ها
ترامپ به‌دنبال برهم‌زدن دوستي ايران و روسيه است
ديپلماسي چندسطحي ايران با مصر
معادله چهارمجهولي اصول‌گرايان
دیدم دارند مي‌خورند و مي‌برند، آمدم!
علم‌الهدي از خراسان تا خوزستان
قول خود به مردم خوزستان را عمل مي‌کنيم
بازار گرم ميتينگ‌ها
گذر 30 ساله عُمر در سلفي‌هاي روزانه
امانت‌هايي که دزديده مي‌شوند
مردي که لغت‌هاي ما را معني کرد
ديوار خاکستري خوشحال
نمی‌دانیم کجا مقصر بوده‌ایم
نوزادان دوقلو مجري مي‌شوند
درگذشت يک خبرنگار فرهنگي و سينمايي
فضانورد و پروفسور به جای فیلمساز
منظره‌سرايي پيشگامان مدرنيسم را ببينيد
مهريه در برابر حق طلاق، شدني است؟
فقط يک کره زمين داريم
مکاني: قراردادم 700 ميليون است، نه 200 ميليون
صعود المپياکوس با درخشش انصاري‌فرد
پول يک فوتباليست هزینه سه تيم زنان است
تيم ملي، هواداران پرسپوليس را هم از دست مي‌دهد؟
درمان در ایران، تکیه‌زدن بر نیروی جادو
نوزادی درآتش خطاي پزشکي سوخت
«خانه‌شهر»، تخريب نيم قرن خاطره مشترک
«لعبتک»، سفير آرزوهاي دختران بازمانده از تحصيل است
رکوردزني براي بازي با بازار مسکن
هزينه زندگي کارگران، دو برابر دستمزد
اصناف گوش به فرمان هستند
اقتصاد مقاومتي، ریاضتی نیست
اقتصاد مقاومتی یعنی کالای ایرانی بخریم
مقاومت به مفهوم انزوا نيست
ابرچالش‌هاي اقتصاد ايران در دوره پسانفتي
اقتصاد ايران در محاصره 6‌ بحران
نابرابری‌ها به انفجار رسیده‌اند
استقبال سرد مکزيکي‌ها از سفر مقامات ارشد آمريکايي
هشدار مالزي به کره‌شمالي: سفيرتان اخراج مي‌شود
دستپاچگی اردوغان برای رسیدن به ترامپ
براي ا‌ولین‌بار مخالفان و نمايندگان اسد با هم نشستند
ايران نمي‌تواند فقط نظاره‌گر ترکيه باشد
سرزنش آيندگان در برابر منافع ملي
بدون شرح
حکایت ائتلاف نامیمون ضدایرانی
احتمال افزايش زائران حج تمتع به 80 هزار نفر
يک‌سوم ايراني‌ها به موادمخدر نگاه مثبت دارند
شيطنت ممنوع!
شناسایی بی‌شناسنامه‌ها
شکایت از عضو هیئت علمی، شخصی بود
از ترک تحصيل تا درخشش روي پرده سينما
«تايتانيک»، نگين عشق در سينما
نزديک بود در تايتانيک بازي نکنم
حضور وزير اقتصاد براي پاسخگویی درباره حساب‌هاي قوه قضائيه
ترافیک اصول‌گرایان برای ریاست‌جمهوری
روحاني: اسرائيل برخي رهبران غربي را گروگان گرفته است
آيا پاکستان از آغوش عربستان دل مي‌کند؟
ايران، محور تقابل جهان اسلام با رژيم صهيونيستي
تسهيلات رونق توليد از ۱۵ هزار ميليارد تومان گذشت
بخشنامه مورد نظر در دسترس نيست
اولويت دولت در سال 96، رفع موانع سرمايه‌گذاري است
گزينه ادغام بانک‌ها روي ميز بانک مرکزي
شناسایی بی‌شناسنامه‌ها
از دیوپ و ادواردو تا گولچ و پریموف
يک‌سوم ايراني‌ها به موادمخدر نگاه مثبت دارند
ترافیک اصول‌گرایان برای ریاست‌جمهوری
شيطنت ممنوع!
بخشنامه مورد نظر در دسترس نيست
نزديک بود در تايتانيک بازي نکنم
اما صدايي از من بيرون نمي‌آيد
داستان يک عکس از عباس کيارستمي
«لعبتک»، سفير آرزوهاي دختران بازمانده از تحصيل است
هزينه زندگي کارگران، دو برابر دستمزد
نوزادی درآتش خطاي پزشکي سوخت
فقط يک کره زمين داريم
پول يک فوتباليست هزینه سه تيم زنان است
معادله چهارمجهولي اصول‌گرايان
شکایت از عضو هیئت علمی، شخصی بود
«تايتانيک»، نگين عشق در سينما
روحاني: اسرائيل برخي رهبران غربي را گروگان گرفته است
ضررهاي انحصارطلبي يک سامانه به تيم سرخ
ايران، محور تقابل جهان اسلام با رژيم صهيونيستي
گزينه ادغام بانک‌ها روي ميز بانک مرکزي
از ترک تحصيل تا درخشش روي پرده سينما
حضور وزير اقتصاد براي پاسخگویی درباره حساب‌هاي قوه قضائيه
کابوس پرونده نيکولوفسکي در دوره شما بود آقاي دادکان
حکایت ائتلاف نامیمون ضدایرانی
احتمال افزايش زائران حج تمتع به 80 هزار نفر
عراقي‌ها، نگران از ترامپ
تسهيلات رونق توليد از ۱۵ هزار ميليارد تومان گذشت
تيم ملي، هواداران پرسپوليس را هم از دست مي‌دهد؟
آيا پاکستان از آغوش عربستان دل مي‌کند؟
کلماتی برای کودکان‌کار
اولويت دولت در سال 96، رفع موانع سرمايه‌گذاري است
ترامپ هيولا، خيلي هم بد نيست
اپرا؛ شکل تکامل‌یافته تعزیه
چرا من مي‌بارد
اروميه خسته بود
مردي که لغت‌هاي ما را معني کرد
متيس در بغداد به العبادي اطمينان داد
بدون شرح
به فردا نگاه کنيد
علم‌الهدي از خراسان تا خوزستان
اعتراض جمعي هنرمندان؛ با ياد فرهادي و عليه ترامپ
اقتصاد ايران در محاصره 6‌ بحران
آغاز کلاه‌قرمزي 96 از 30 اسفند
فضانورد و پروفسور به جای فیلمساز
قول خود به مردم خوزستان را عمل مي‌کنيم
ديپلماسي چندسطحي ايران با مصر
بازار گرم ميتينگ‌ها
درمان در ایران، تکیه‌زدن بر نیروی جادو
«خانه‌شهر»، تخريب نيم قرن خاطره مشترک
منظره‌سرايي پيشگامان مدرنيسم را ببينيد
نابرابری‌ها به انفجار رسیده‌اند
دستپاچگی اردوغان برای رسیدن به ترامپ
اقتصاد مقاومتی یعنی کالای ایرانی بخریم
ترامپ به‌دنبال برهم‌زدن دوستي ايران و روسيه است
ابرچالش‌هاي اقتصاد ايران در دوره پسانفتي
اقتصاد مقاومتي، ریاضتی نیست
ديوار خاکستري خوشحال
مهريه در برابر حق طلاق، شدني است؟
نمی‌دانیم کجا مقصر بوده‌ایم
شناسه خبر: 50704 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۵/۱۰/۲۳ - 01:00
معمای تعادل
«وقايع‌اتفاقيه» سرنوشت تحول‌خواهي در ايران بعد از آیت‌الله هاشمي‌رفسنجانی را بررسي کرد؛

معمای تعادل

معصومه حاجي‌ابوالحسن: تب‌و‌تاب برگزاري مراسم باشکوه ارتحال آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني درحالي کم‌کم فروکش مي‌کند که موضوع جايگزيني او و نقش کليدي‌اش در عرصه سياسي به دغدغه‌اي براي رجال سياسي و حتي مردم جامعه تبديل شده است. خاموش‌شدن چراغي که چهار دهه، روشنگر بخشي از چهره نظام براي مردم و جريان اعتدال و اصلاحات بود، حالا ترس و نگراني از روزهاي آينده را ايجاد کرده است. کوهي که ميان هجمه‌ها ايستاده بود، به يک‌باره محو شده و هيچ‌کس نمي‌داند کدام ديوار مي‌تواند در برابر طوفان‌هاي سياسي قد علم کند. به نظر مي‌رسد جريان تحول‌خواه و اصلاح‌طلب و حامي دولت که پيش‌ازاين هم در جريانات سياسي مشکلاتي داشتند، در آينده با چالش‌هاي جدي‌تري روبه‌رو مي‌شوند. 
نقش پررنگ آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني در همگرايي جريانات سياسي، انتخاب جايگزيني براي او را مشکل کرده است. چنانچه اکثر شخصيت‌هاي سياسي در ايران معتقد هستند کسي جاي هاشمي‌رفسنجاني را در نظام جمهوري ‌اسلامي نمي‌گيرد و همان‌طور که انتظار مي‌رود، برخي از سياسيون، جانشين هاشمي‌رفسنجاني را فردي تعيين‌کننده در سرنوشت کشور مي‌دانند. اکبر ترکان، عضو  مؤسس حزب اعتدال و توسعه معتقد است که در زمان حيات آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني، نظام اداري و سياسي مرتبط با او در تعادل قرار داشت. وزير دفاع دولت سازندگي، اين تعادل را ناشي از نقش‌آفريني خاص رفسنجاني در حوزه‌هاي سياسي و اجتماعي مي‌داند و در گفت‌وگو با ايرنا تأکيد مي‌کند: «اينکه چه فردي پس از آقاي هاشمي‌رفسنجاني در مسئوليت‌هايي که ايشان برعهده داشتند، قرار گيرد، در جهت‌گيري‌هاي آينده کشور تعيين‌کننده خواهد بود.» بااين‌حال، به نظر مي‌رسد هرچند مشکل اما ضروري است که جايگزين اين وزنه تعادلي به جامعه معرفي شود؛ کسي که نگراني جامعه را از نبود هاشمي‌رفسنجاني مرتفع کند. 
«واقعا گمان نمي‌کنم در کوتاه‌‌مدت بتوان فردي را معرفي کرد که به نوعي جايگزين آقاي هاشمي در سياست ايران شود و کس ديگري نمي‌تواند نقشي را که او در اين چهار دهه اخير براي کشور بازي کرده به اين زودي‌ها در دست بگيرد.» اين را قانعي‌راد، جامعه‌شناسي که احساس نگراني جامعه از نبود اين مهره تعادلي را حس کرده، مي‌گويد؛ او براين‌باور است که رجال سياسي و حوزه‌هاي تصميم‌گيرنده بايد به يافتن پاسخي براي اين مقوله مهم به صورت جدي بينديشند. 
شکستن کمر اصلاحات
«جاي خالي او پر نمي‌شود» اين عبارتي است که اين روزها در ميان مردم و رجال سياسي به‌طور متناوب شنيده مي‌شود؛ از اولين اظهارنظرهايي که محمدرضا خاتمي در حاشيه مراسم وداع با آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني در جمع خبرنگاران اعلام کرده، چنين برداشت مي‌شود که دامنه خسارت نبود هاشمي، نامعلوم است. او مي‌گويد: «در آينده، کمبود آقاي هاشمي براي اين انقلاب و مملکت روشن مي‌شود.» البته تعبير برخي چهره‌هاي سياسي، تندتر از اين عبارت است: «با ازدست‌دادن وزنه‌اي به نام آقاي هاشمي، هم کشور خسران زيادي خواهد ديد هم (با اين اتفاق) اصلاحات کمرش شکست.» صادق خرازي با تعبير «شکستن کمر اصلاحات» در گفت‌وگو با يورونيوز، تأکيد مي‌کند که فقدان هاشمي مي‌تواند نه‌تنها براي اصلاح‌طلبان بلکه براي کل ايران، تبعاتی منفي به‌دنبال داشته باشد. درهمين‌حال علي تاجرنيا مي‌گويد که اصلاحات و اعتدال، يکي از بزرگ‌ترين حاميان خود را از دست داد و دچار خسران شد. آن‌طور که ايرنا نوشته، عضو شوراي مرکزي جبهه مشارکت ايران اسلامي معتقد است به ‌دليل ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد هاشمي، خلأ او قابل جبران نيست: «نبود آقاي هاشمي، مصداق همان روايت معصوم(ع) است که مرگ عالم را ايجادکننده حفره‌اي مي‌داند که هرگز پر نخواهد شد.» همان‌طور که تاجرنيا اين جاي خالي را پرنشدني مي‌داند؛ علي مطهري هم تأکيد مي‌کند که جاي خالي آيت‌الله هاشمي هيچگاه پر نخواهد شد. او مي‌گويد: «همه گروه‌ها و افراد معتدل جامعه بايد تلاش کنند تا مردم، نبود ايشان را کمتر احساس کنند؛ البته اين را هم بايد يادآور شوم که جاي خالي ايشان به‌سختي پر خواهد شد.» نايب‌رئيس مجلس شوراي اسلامي پيش‌تر تأکيد کرده که بايد شخصيتي معتدل که بتواند نقش هاشمي را براي گروه‌هاي اعتدالي و اصلاح‌طلب پر کند، معرفي شود. علي‌اکبر ناطق‌نوري، چهره‌اي است که علي مطهري پشت او مي‌ايستد و مي‌گويد: «ايشان تا حد زيادي مي‌تواند نقش آيت‌الله هاشمي را براي گروه‌هاي اعتدالي ايفا کند.» البته تاجرنيا هم با اينکه چهره‌اي را به اين سرعت معرفي نمي‌کند اما از اميد به آينده خبر مي‌دهد: «اصلاح‌طلبي و اعتدال‌گرايي، حرکتي مبتني‌بر عقل جمعي است و اگرچه چهره‌ها و ستاره‌ها در فراز و فرود آن نقش زيادي دارند اما بي‌شک، اين مسير- هرچند دشوارتر از زمان حيات هاشمي- پيموده خواهد شد.»
مردم نگران هستند
درشرايطي‌که رسانه‌ها و سياسيون در شوک فقدان هاشمي بودند، مردم و جامعه ايران به اين ماجرا واکنش نشان دادند و نگراني مردم از اين فقدان در حضور پررنگشان در مراسم تشييع پيکر هاشمي و پيش‌ازآن، ساعاتي بعد از انتشار اين خبر نشان داده شد؛ به‌طوري‌که در اظهارنظر شخصيت‌هاي سياسي، اين حضور ناديده گرفته نشد. تاجرنيا يکي از چهره‌هايي بود که ميزان استقبال مردم از شخصيت هاشمي را نشان‌دهنده وجود زمينه و ظرفيت لازم براي طي‌کردن مسير اعتدال و اصلاحات در چارچوب آرمان‌هاي انقلاب اسلامي در مردم دانست و از‌سوي‌ديگر، سيدمحمدامين قانعي‌راد به‌عنوان يک جامعه‌شناس در گفت‌وگو با رويداد 24 به ابعاد مختلف آن پرداخته و مي‌گويد: «در مسئله واکنش به فوت آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني مي‌توان گفت، جامعه پيشگام‌تر از رسانه‌ها بود و درحقيقت، هم در سطح خرد که مناسبات رودرروي آدم‌ها را شامل مي‌شود و هم در فضاي مجازي و شبکه‌‌هاي اجتماعي بلافاصله بعد از اطلاع جامعه و مردم از رخداد فقدان آقاي هاشمي، واکنش‌ها آغاز شد و تازه بعدا کم‌کم رسانه‌هايی به صورت کلان‌تر و گسترده‌تري از فوت آقاي هاشمي سخن گفتند و اين اتفاق را تحليل کردند.» از نظر اين جامعه‌شناس، اين‌طور نبود که رسانه‌ها بر واکنش مردم نسبت به فوت آيت‌الله هاشمي تأثير گذاشته باشند و حتي برعکس، نحوه واکنش مردم بر نوع پوشش خبري اين رخداد سايه انداخت: «تقريبا بيشتر واکنش‌هاي جامعه، نشان از تألم، تأثر و نگراني داشت و بخش اصلي اين تأثر و تألم هم براي خود شخص آقاي هاشمي نبود بلکه مردم براي آينده خود بعد از آقاي هاشمي متأثر و نگران شدند. درواقع، جامعه از فوت آقاي هاشمي دچار يک خلأ شده و اينکه يک وزنه براي برقراري تعادل و حفظ ميانه‌روي در جامعه از دست رفته است زيرا با فقدان وزنه تعادلي در سياست کشور روبه‌رو شده‌اند.» قانعي‌راد با بيان اين مطلب، تصميم‌گيري نهادهاي سياسي و قدرت و چگونگي کنارآمدن آنها با اين فقدان را نگراني بزرگ براي جامعه مي‌داند و مي‌گويد: «روشنفکران، رجال سياسي، احزاب و روحانيون خوش‌فکر بايد به اين پرسش جامعه هرچه سريع‌تر پاسخ بدهند که چگونه مي‌توان خلأ فقدان آقاي هاشمي را براي جامعه و سياست ايران پر کرد؟»

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.