اپلیکیشین وقایع کانال تلگرام روزنامه ونافار
آخرین خبرها پربازدید ترین‌ها
ايران، دشمني کم‌هزينه براي عربستان
هيچ منعي براي حضور اقليت‌ها در دولت آينده نيست
پيشنهاد تبديل دستيار ويژه رئيس‌جمهوري در امور اقوام و مذاهب به معاونت
واکنش‌هاي مثبت يک ديدار
ثبات مديريتي به دولت برگردد
ضرورت اصلاحات در ساخت دولت
برجام نتیجه چندجانبه‌گرایی است
حرکت از وحدت ملي به آنارشي
رابطه ايران‌ستيزي محمد بن‌سلمان با تحولات داخلي عربستان
اردن و اسرائيل در آستانه قطع روابط
بحران سوریه به ایستگاه آخر می‌رسد
اتحاد توليدکنندگان نفت براي افزايش درآمدها
۲۰۰ هزار ميليارد تومان خرج کرديم اما فقر کم نشد
راه‌اندازي مرکز آموزش بين‌المللي دوره‌هاي تجارت بين‌الملل در تهران
چند درصد منابع بانک‌ها نقد است؟
برخي شرکت‌‌ها سودي براي توزیع ندارند
سکه اَشک يکم، سازنده اَشک‌آباد
نام‌گذاري به‌پاخيزي سي‌ام تيرماه 1331 به قيام مقدس ملي و شهداي ملت- تغييرات کابينه
کيميايي: سينماي فردا بايد ايدئولوژيک باشد
شجريان: موسيقي ريشه‌کن نمي‌شود
کهنه‌قلعه رو به ويراني است
کابوس خشکسالی به شمال سرایت کرد
زن جوان، قاتل هر دو همسرش است؟
افزايش نرخ ازدواج دختران ۱۵ تا ۱۹ سال
وزیر روزهای خاکستری
جسدي براي تأمين نيازهاي آموزشي وارد کشور نمي‌شود
اصلاح سن قانوني ازدواج دختران
غزل ناموزون خداحافظي
خبر خوش خالق «بازي تاج و تخت» براي هواداران
نامه حسين عليزاده به هوادارانش
چرا شهاب حسيني نمره قبولي مي‌گيرد؟
گزينش شعر قيصر براساس ذائقه جهاني
گنـج پنهان
نگاره
روزگار خوش کتاب‌ها در روسيه
ترافيک بي‌سابقه در مسير مرگ
او نمُرد، به خانه جديدي رفت
اگر اوضاع جفت‌وجور باشد
کارخانه مقصر است؟
خياباني: «حق پخش» ظلم به تلويزيون است
وضعيت قرمز در تيم آبي‌
يک تيم عليه واليبال
کنسرت کولي‌هاي اسپانيا تمديد شد
مصوبه شوراي عالي اداري و يک قاب خوش‌نقش اجتماعي
نشست وحدت
تغيير واحد پول ملي در مسير آزمون و خطا
مقصر اصلي کساني‌ هستند که به زنجاني اعتبار حداکثري داده‌اند
مردم را مأیوس نکنیم، نیروهای انقلاب فقط در یک جریان نیستند
آمريکا نمي‌تواند در روابط ايران و عراق دخالت کند
نه زودهنگام مجلسي‌ها به وزير کشور
رونمايي از موتورلانس‌ها (موتورآمبولانس) در تهران
الکلی‌های ایرانی؛ کم تعداد اما پرمصرف
حراج کتاب: 500، 700، 1400 و در نهايت 3000 تومان
بليت يک ميليون توماني برای تئاتر
انسان‌انگاري (آنتروپومورفيسم) در ذهن و زبان
بازگشت طوفاني نولان
در بازي ايران- سوريه؛ ‌استاديوم زنانه شود
تحول مثبت يا ادامه ناکامي‌ها؟
زهرا خانه‌تکاني کرد
پرسپوليس يا آتش زير خاکستر؟
نه زودهنگام مجلسي‌ها به وزير کشور
بازگشت طوفاني نولان
خیز «کلاش» برای یونسکو
ترياک آزاد نمي‌شود
براي نخستین‌بار فيلم‌تئاتري از بهرام بيضايي در تالار وحدت
جنگ ترامپ با دولت بر سر ايران
اقليت‌ها در دولت
«غمنومه فريدون» در ادامه «شهر قصه» بيژن مفيد
مردم را مأیوس نکنیم، نیروهای انقلاب فقط در یک جریان نیستند
رقابت کسب‌وکارهاي نو در تابستان
الکلی‌های ایرانی؛ کم تعداد اما پرمصرف
«کودکان پاکبان»، کودکان رنج و فراموشي
شاگردان کي‌روش آماده براي جام‌جهاني روسيه
وزیر روزهای خاکستری
پايان کودکي با زخم‌هاي نامرئي
بليت يک ميليون توماني برای تئاتر
«رجل» همچنان در تعلیق
دز ما را بلعید
نامه براي تطهير؛ افشاگري ديرهنگام
گره در کار اصولگرایی
کارآمدي؛ ملاک واقعي کابينه
آمريکا نمي‌تواند در روابط ايران و عراق دخالت کند
در بازي ايران- سوريه؛ ‌استاديوم زنانه شود
تلاش بخش‌هاي توليد و خدمات براي آبروداري
«رگ خواب»‌ي‌ها سفير شدند
طناب نجات برای پول ملي
آن روزنامه دروغگو با اسم مسخره
تغيير واحد پول ملي در مسير آزمون و خطا
پرسپوليس يا آتش زير خاکستر؟
محروميت 3 بازيکن استقلال؛ غير‌قانوني است؟
ارگ کريم‌خان تا 20 سال ديگر ثبت نمي‌شود
هوا گرم نشده؛ مصرف برق باز هم رکورد زد
وقت آن رسيده که سياست در خدمت اقتصاد باشد
مقصر اصلي کساني‌ هستند که به زنجاني اعتبار حداکثري داده‌اند
پشتيباني معنوي نمايندگان آمريکا از ايران‌هراسي ترامپ
ترکيه تهديد قطر را متوجه خود مي‌داند
واکنش‌هاي مثبت يک ديدار
شايستگي، ارجح بر گرايش سياسي
خودروی کم‌مصرف بیاورید، بنزین را گران کنید
موضوع مرخصي زايمان،فرسايشي شده است
نشست وحدت
ايران، رشد اقتصاد جهان را ارتقا داد
براي همين است که هنوز زنده‌ام
پدرو آلمودوار جايزه پلاتينو را برد
سقفي براي گذر از آن حادثه سياه
مي‌خواستم کودک دست دزدها نيفتد
بازار فروش کودکان
رونمايي از موتورلانس‌ها (موتورآمبولانس) در تهران
مصوبه شوراي عالي اداري و يک قاب خوش‌نقش اجتماعي
تحول مثبت يا ادامه ناکامي‌ها؟
ترکيه و آمريکا در آستانه رويارويي
زن جوان، قاتل هر دو همسرش است؟
وقتي آش عربستان براي دوستان هم شور مي‌شود
اعطاي وام با پشتوانه يارانه نقدي
حراج کتاب: 500، 700، 1400 و در نهايت 3000 تومان
مشکلات دروني عراق بعد از آزادسازي موصل
نگاره
ايران، دشمني کم‌هزينه براي عربستان
کابوس خشکسالی به شمال سرایت کرد
ضرورت اصلاحات در ساخت دولت
اعتماد به وقایع
شناسه خبر: 62940 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۵/۱۲/۲۶ - 01:00
تأمین غذای بشر آینده با کمک ژنتیک
درنشست «بررسي ابعاد فقهي و حقوقي مهندسي ژنتيک» مطرح شد:

تأمین غذای بشر آینده با کمک ژنتیک

نشست «بررسي ابعاد فقهي و حقوقي مهندسي ژنتيک» از سوي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي و با همکاري انجمن علمي ژنتيک جمهوري اسلامي ايران و انجمن علمي بيوتکنولوژي جمهوري اسلامي ايران برگزار شد. 
در اين نشست، آيت‌الله علي‌اکبر رشاد، رئيس حوزه علميه تهران، رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، عضو شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي و استاد درس خارج حوزه علميه، به‌همراه دکتر حکمت‌نيا، استاد حوزه و دانشگاه، معاون پژوهشي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي؛ دکتر محمود تولايي، عضو هيأت علمي دانشگاه بقيه‌الله و رئيس سابق بسيج علمي کشور؛ دکتر سيروس زينلي، استاد تمام انستيتو پاستور در ژنتيک پزشکي؛ دکتر منصور اميدي، استاد تمام مهندسي ژنتيک دانشگاه تهران و دکتر بهاره زارع، پژوهشگر پژوهشگاه ملي زيست فناوري و مهندسي ژنتيک به ايراد سخنراني پرداختند. 
در ابتداي نشست، آيت‌الله علي‌اکبر رشاد، رئيس حوزه علميه تهران، به چند‌بعدي‌بودن موضوع مهندسي ژنتيک اشاره کرد و با بيان اينکه در فقه مهندسي ژنتيک يا مهندسي گياهان از عمل مهندسي ژنتيک يا پديده و محصول حاصل آن بحث مي‌شود، گفت: در اينجا چندين محور از مباحث را مي‌توان تفکيک کرد؛ محور اول محور پرسش‌هاي علمي مربوط به اين مقوله بوده که کار دانشمندان و کارشناسان مهندسي ژنتيک است که به آنها پاسخ دهند؛ اينکه ژن چيست؟ فرايند مهندسي ژنتيک چه تصرفاتي را در عناصر تشکيل‌دهنده ژن انجام مي‌دهد؟ 
او در ادامه گفت: در نگاه علمي و تجربي در واقعيت خارجي، فارغ از بحث‌هاي نظري و حکمي، اين پديده را به‌مثابه يک پديده بيروني و تجربي بايد ببينيم و بشناسيم. اين امر، در موضوع‌شناسي مطالعات فقهي داراي اهميت بوده؛ بنابراين اگر بنا شد اين بحث را تعقيب کنيم، مناسب است کارگاه‌هاي علمي براي محققان و مدرسان حوزه علميه که مي‌خواهند در بحث‌هاي پژوهشي اين حوزه مشارکت کنند، دنبال شود و مطالبي در اختيارشان قرار گيرد که موضوع را به‌ لحاظ تجربي و عيني بشناسند. 
مهندسي ژنتيک تبديل خلقت الهي يا تسخير طبيعت؟ 
آيت‌الله رشاد در ادامه با بيان اينکه محور دوم پرسش‌هاي مهندسي ژنتيک مربوط به حوزه مباني حِکَمي و کلامي اين مقوله است، اظهار کرد: مي‌شود از اين محور به ماهيت‌شناسي تعبير کرد. به‌هر‌حال، موضوع مهندسي ژنتيک را بايد ببينيم به لحاظ ماهوي به‌معني تبديل خلقت الهي بوده، آيا از نوع تصرف در خلقت و اراده تکويني الهي است يا رفتاري بوده که با استخدام قوانين و سنت‌هاي الهي صورت مي‌گيرد و خدا به ما اين شأنيت را داده که طبيعت را تسخير کنيم و آن را به خدمت بگيريم. 
رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي در ادامه تأکيد کرد: آياتي که مبين تسخير طبيعت از سوی انسان بوده، به اين امر مرتبط است يا اينکه انسان آهن را از معادن مي‌گيرد و تغييراتي در آن صورت مي‌دهد و خداوند متعال اين را به خود نسبت مي‌دهد که ما آهن را نرم کرديم. همچنين، خداوند متعال از ترکيب اسب و درازگوش و ايجاد قاطر به‌صورت امتناني سخن مي‌گويد که ما قاطر را در اختيار شما قرار داده‌ايم؛ بنابراين نگاه قرآن به اين حوزه منفي نيست بلکه مثبت است و امتناني هم راجع به اصلاح ژنتيک سخن مي‌گويد. استاد درس خارج حوزه علميه درباره محور سوم گفت: محور سوم اين است که در مجموع بايد ببينيم که ابعاد مسئله چيست و چه عناصري در آن دخيل‌ هستند و سهم و نقش هرکدام از اين عناصر چيست؟ يکي از اين عناصر عامل کنشگر است. اينکه عامل کنشگر کيست؟ آيا با علم و آگاهي کار را انجام مي‌دهد؟ عنصر ديگر غايت فعل است. قصد و غرض عامل کنشگر در فعل مهندس ژنتيک در تعيين وضعيت فقهي قضيه نقش دارد. عنصر ديگر آثار و پيامدهاي فعل است. اينکه يک پديده ولو ذاتا اشکالي بر آن وارد نيست، آيا آسيبي از آن مي‌توان اثبات کرد و تصرفات غيرعقلايي يا مفيد است. عنصر ديگر که بر تعيين عنوان مؤثر است، شناخت متعلق فعل است. 
او افزود:  براي مثال، بايد به اين پرسش پاسخ داد که آيا تصرف در جماد با تصرف در نبات با تصرف در زيست‌ورهاي غير ذي‌شعور و انسان يکي است يا خير؟ مثلا ممکن است تصرف در گياه ملاحظات کمتري نسبت به تصرف در حيوان داشته باشد. محور ديگري که به نظر مي‌رسد داراي اهميت بوده انواع و حدود مهندسي ژنتيک است. ممکن است اصلاح ژنتيک تکاملي باشد و تنزلي نباشد. مثلا ژاپني‌ها ژني را ايجاد کنند که قدشان بلندتر شود. 
رئيس حوزه علميه تهران همچنين تأکيد کرد: مسئله مهم در اينجا که محور بسيار وسيعي است اين بوده که اين موضوع جديد است و خودش را به فقه عرضه مي‌کند. شناسايي و تدوين منابع و قواعد فقهي و حقوقي کار بسيار پردامنه‌اي است. بخش مهمي که مستلزم تحقيقات گسترده بوده، توليد منبع است. يک جمع توجيه‌شده‌اي بايد چند سالي متمرکز شوند و آيات و روايات و مباني فلسفي و کلامي مرتبط با بحث را استخراج کنند. بخش بسيار پردامنه و مهمي است که اگر بنا شود بايد منابع را توليد کنيم. به‌هرحال، مباحث زيادي مطرح است که بايد با تشکيل جلسات متعدد و برگزاري کارگاه‌ها و نشست‌هاي تخصصي به مرور و بدون شتاب پيش برود. 
با کنکاش فقه بن‌بستي براي دين وجود ندارد
سخنران بعدي اين نشست دکتر محمود تولايي بود. عضو هيأت علمي دانشگاه بقيه‌الله و  رئيس سابق بسيج علمي کشور، با تأکيد بر اينکه خيلي خوشحال هستيم و افتخار مي‌کنيم که زير چتر فقه شيعه قرار داريم و در فقه شيعه بن‌بستي وجود ندارد، گفت: همان‌طور که امروز در موضوعات جديد مثل پيوند، آي‌وي‌اف، آبستني خارج رحم و ... که هر کدام به عنوان يک راه حل علمي براي يکي از معضلات جامعه مطرح است، طبيعتا حوزه و مرجعيت فقه شيعه وارد مي‌شود و با کار عميق علمي برجسته‌ترين نظرات فقهي را در اختيار داريم که موجب سربلندي شيعه در جهان بوده است. او گفت: موضوع ژن و ژنتيک هم از همين جنس است. امروز در شرايطي هستيم که حوزه محيط زيست يک‌و‌نيم برابر ظرفيت خودش مورد استفاده قرار مي‌گيرد و معضلات زيست‌محيطي و همچنين جمعيت رو به فزوني است. بيوتکنولوژي به عنوان پاسخ به اين قبيل معضلات راه‌حل‌هايي را عرضه مي‌کند. همان گونه که مطرح شد، خداوند تمام عالم را مسخر انسان قرار داد تا براي خودش زيستگاه امن فراهم کند. عضو هيأت علمي دانشگاه بقيه‌الله با تأکيد بر اينکه بيوتکنولوژي مدرن که امروز از آن حرف مي‌زنيم در بسياري عرصه‌هاي زندگي بشر مانند بهداشت و سلامت، کشاورزي، صنعت و محيط زيست نسخه دارد و با آگاهي از کارکرد ژن توانسته به حل معضلات متعدد بپردازد و غيرقابل چشم‌پوشي است، عنوان کرد:  بيوتکنولوژي يک دانش و فناوري کليدي است و اگر قرار شد از آن چشم بپوشيم پيشرفت و توسعه در بسياري از موارد را از دست خواهيم داد. لازم است چارچوب‌هاي آن را باز کرده و هرجا ملاحظه‌اي داشتيم شرايط را مديريت کنيم. 
رئيس سابق بسيج علمي کشور يک سلول را داراي بيش از 30 هزار ژن دانست که صفات و ويژگي‌هاي متنوع را مديريت مي‌کند و افزود: همين يک سلول اوليه که يک جنين و انسان پيچيده به‌وجود مي‌آورد، همين يک سلول اوليه گنجينه‌اي از ژن‌ها را در درونش دارد که تحت شرايط مختلف تبديل به سلول‌هاي مختلف و اندام‌های مختلف بدن مي‌شود. هر کدام از 30 هزار ژني که گفتيم ناحيه‌اي تحت عنوان پروموتر دارد. فعاليت‌کردن يک ژن تابع شرايطي است که پروموتر کار را آغاز کرده و مکانيسم آن شروع به فعاليت کند. او اضافه کرد: اگر مي‌گوييم صفت يک ژني را برمي‌داريم و درون گياه ديگري مي‌گذاريم، هدفمند مي‌دانيم که چه قطعه‌اي را بايد برداريم و در کدام خاستگاه بگذاريم تا به فعاليت طبيعي خودش ادامه دهد و چيزي که اين امکان را به ما مي‌دهد، تکنيک مهندسي ژنتيک است. 
بهبود زندگي‌ انسان، يکي از مهم‌ترين خدمات مهندسي ژنتيک
در ادامه اين نشست، دکتر سيروس زينلي، استاد تمام انستيتو پاستور در ژنتيک پزشکي و  رئيس انجمن علمي بيوتکنولوژي جمهوري اسلامي ايران، با اشاره به اينکه کدهاي ژنتيک در ژنوم موجودات مانند کدهاي صفر و يک در کامپيوتر است، با اين تفاوت که در اينجا به جاي دو رقم صفر و يک چهار رقم يا حرف داريم که چينش اين چهار حرف کد ژنتيک خاصي را بيان مي‌کند، تأکيد کرد:  اگر ژن فاکتور هشت را حدود 186 هزار حرف در نظر بگيريم، فقط يکي از اين حرف‌ها تغيير مي‌کند و به‌شدت بيماري هموفيلي را ايجاد کرده و شخص را شدیدا مستعد خونريزي مي‌کند. تا يک سال پيش، نزديک به 200 ميليون دلار اين دارو را وارد مي‌کرديم که هر ويال آن حدود دو هزار دلار بود و در هر عمل جراحي چهار تا پنج ويال مصرف مي‌شد. او تأکيد کرد: از طريق مهندسي ژنتيک مي‌توان همان ژن را در يک سلول گياهي، جانوري يا باکتري قرار داد و دارویي ارزان توليد کرد. هرچقدر به بحث ژنتيک بيشتر پي مي‌بريم و کار مي‌کنيم، به رمز و رامز خلقت و پيچيدگي آن پي مي‌بريم و مي‌توانيم براي بهبود زندگي انسان از آن بهره‌مند شويم؛ بنابراين قطعا اين کارها دستکاري در خلقت نيست بلکه جزئي از خلقت بوده که نسبت به روش‌هاي کلاسيک اصلاح نباتات فقط هوشمندانه‌تر است و براي زندگي بهتر صورت مي‌گيرد. 
مهندسي ژنتيک يک فرايند طبيعي و نه مصنوعي است
همچنين، دکتر منصور اميدي، استاد تمام مهندسي ژنتيک دانشگاه تهران، در ادامه نشست به اين نکته تأکيد کرد: «برخي ممکن است تصور کنند تغييري که در اصلاح ژنتيک راجع به آن صحبت مي‌کنيم، امري جديد يا مصنوعي است» و افزود: «اما اين فرايندها حتي انتقال ژن از طريق باکتري‌ها از ابتدا هم در طبيعت انجام مي‌شده است. صدها سال است که داريم گندم را اصلاح مي‌کنيم ولي در روش‌هاي سنتي مثلا در يک دوره 10‌ساله يا بيشتر، صدها ژن را به گندم منتقل کرديم تا ژن مقاومت به زنگ زرد حاصل شود اما در دوره جديد دقيقا همان يک ژن را مي‌شناسيم و بر‌مي‌داريم و در مدت کمتر و با دقت بالاتر در گندمي که مدنظر ماست، قرار مي‌دهيم.»
او اضافه کرد: اما چرا ما به اين ظرفيت نياز داريم؟ زيرا در فاصله کوتاه ۳۵ سال آينده يعني سال ۲۰۵۰، جمعيت زمين به 9,2 ميليارد نفر مي‌رسد و شرايط تغذيه دنيا تغيير مي‌کند. در داخل کشور ما نيز نظام در حال برنامه‌ريزي براي جمعيت 150 ميليون نفري است حالا آنکه همين الان در تأمين غذا کاملا وابسته هستيم. ديگر اينکه تغيير اقليم در هشت سال گذشته، 8/0 درجه جهان را گرم‌تر کرده و وضعيت گرمايش و بحران آب در کشور ما بيش از نقاط ديگر جهان است. 
استاد دانشگاه تهران تأکيد کرد: بنابراين ما در آينده بسياري از داشته‌هاي طبيعي فعلي‌مان را هم نخواهيم داشت. بيوتکنولوژي يک فناوري کم‌هزينه براي مقابله با اين شرايط است. تا‌کنون نيز استفاده از ظرفيت اين فناوري آگاهانه و در چارچوب قوانين حاکم بر موجود زنده، هدف‌دار، مشخص و با‌ دقت کاملا بالا صورت صورت گرفته است. او با تأکيد بر اينکه اثرات سوئي که معدود افراد در رسانه‌ها (و نه مجامع علمي) مي‌گويند و سرطان‌زايي و قطع نسل را به محصولات مهندسي ژنتيک نسبت مي‌دهند، اساسا به لحاظ ماهيت، اين محصولات امکان ندارد که چنين آثاري داشته باشند، گفت: اين جنجال‌ها ريشه سياسي و اقتصادي دارد. ملاحظات واقعي که در حوزه پيامدهاي گياهان تراريخته داريم اصلا در اين راستا نيست. اينکه مطرح شد علم تا چه حد مي‌تواند اين امر را تبيين کند، بايد بگويم صد درصد اين فرايند در يک ساختار روشن علمي رخ مي‌دهد و علم مي‌تواند روند آن را از صفر تا صد توضيح بدهد و مسلما دستاوردهاي دقيقي دارد. 

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.