اپلیکیشین وقایع کانال تلگرام روزنامه طراحی سایت ونافار
آخرین خبرها پربازدید ترین‌ها
برداشت‌‌هاي بي‌رويه آب، عامل فرونشست زمين
دفتر مشق، پاسوز فقر شد
يک قابلمه اسيد و 17ضربه چاقو به‌خاطر شک
کاخ ثابت پاسال مسجد نمي‌شود
مصوبه برج- باغ، عصاي دست يا بلاي جان
مسئله زنان، مسئله بشر است
نمونه‌برداری ژنتیکی از 10هزار مجرم
خطري ميان پيروزي بزرگ و ذهن کوچک
تنها ائتلاف واقعي ضدتروريستي، ائتلاف ايران، روسيه، سوريه و عراق است
اجماع اعراب عليه ايران، از رؤيا تا واقعيت
نياز نيست همه تخلفات از طريق مجلس رسيدگي شود
‌نظر قطعي شوراي نگهبان درباره انتخابات سه‌شنبه اعلام مي‌شود
خط قرمزهای «امید»
«چين» همچنان اولين ميزبان کالاهاي ايراني
براي افزايش 25 درصدي صادرات غيرنفتي برنامه‌ريزي کرده‌ايم
سقف افزايش اجاره‌بها ۱۰ درصد است
تثبيت قيمت 4 گروه و کاهش بهاي 3 گروه کالاي خوراکي
پرداخت جريمه به ترکيه دروغ محض است
زخم مردم
بقاع متبرکه و امامزاده‌هاي طهران
بقاع متبرکه و امامزاده‌هاي طهران
پدرسالاري در دارالخلافه
در این ماه از بخت‌گشایی غافل نمی‌شدند
طهران قدیم در مهمانی پروردگار
هويت ملي و سياست خارجي
اردوغان به‌دنبال روابط استراتژيک با آمريکاست
چند روايت از زندگي مردم موصل در زمان داعش
بازگشت به عقب در واليبال زنان
«مسي» آفتاب سوخته در راه پرسپوليس
«شکاري»، موفق‌ترين جوانِ تيم جوانان
راز جاودانگي
به ويدئوچک باختيم يا به نيمکت؟
«شاخ نبات» براي سومين‌بار در تالار وحدت
2 سريال ايراني در کنار سريال‌هاي کره‌اي و لبناني
عصار، بهداد و حاجيلي در 10 سالگي «دارکوب» خواندند
اجراي حسين بهروزي‌نيا در شيراز متوقف شد
لذت اصلی را از آموزش می‌برم
کتابخواني به شرط کمک به پناهندگان
حل مشکلات در چند دقيقه
شب‌‌هاي تراويح
برنامه‌ريزي کنيد
ديوارهاي شهر ديگر سياه نيستند
نگاره
میزبانی قم از روحانی
ادعاها درباره رأي رئيسي غيرقابل باور است
دولت‌درسايه يعني‌ طغيان عليه رئيس‌جمهوري
مي‌توانيم بر همه سختي‌ها و چالش‌ها، مؤمنانه فائق بياييم
مردم مسير اصلاح‌طلبان را تأييد کردند
باید با این مردم با زبان احترام صحبت کرد
صداي جان کري هم درآمد
نشست ریاض تهدیدی برای امنیت ملی ایران نیست
آمريکا چه سلاح‌هايي به رياض فروخته است؟
کسي توجيه‌هاي قطر را باور نکرد
ثبت‌نام ۶۰ هزار فارغ‌التحصيل جوياي کار در سامانه کارورزي
سفره کارگري و رونق توليد
سير تورم صعودي شد
جابه‌جايي‌هاي مالي دستگاه‌هاي حکومتي «الکترونيک» مي‌شود
احتمال ادغام بانک‌هاي مجاز
اوپکی‌ها کوتاه نیامدند
جنگ بر سر شمارش مجدد آرا
احتمال ادغام بانک‌هاي مجاز
دولت‌درسايه يعني‌ طغيان عليه رئيس‌جمهوري
کسي توجيه‌هاي قطر را باور نکرد
مردم مسير اصلاح‌طلبان را تأييد کردند
سخنان شادی‌بخش ظریف در همایش ام‌اس
موزه عبرت، عاقبت تلخ یک سد
صداي جان کري هم درآمد
ريسک شهاب را تکرار نمي‌کنم
سير تورم صعودي شد
اوپکی‌ها کوتاه نیامدند
ترميم در پرسپوليس؛ انقلاب در استقلال
اوضاع که خوب شد، خبرم کن!
کنترل آسيب‌ها با چشم سوم!
آمريکا چه سلاح‌هايي به رياض فروخته است؟
پرونده هسته‌اي چگونه به روحاني رسيد؟
گرگي که خودش را گوسفند جا مي‌زد
ادعاها درباره رأي رئيسي غيرقابل باور است
نشست ریاض تهدیدی برای امنیت ملی ایران نیست
جنگ بر سر شمارش مجدد آرا
وقتي تقويم زيباتر مي‌شود
سفره کارگري و رونق توليد
هنوز تکليف هيچ فيلم مشکل‌داری مشخص نشده است
ثبت‌نام ۶۰ هزار فارغ‌التحصيل جوياي کار در سامانه کارورزي
روزهاي بي‌خبري از روحاني
میزبانی قم از روحانی
در جست و جوي راه‌هاي متفاوتي از بيان چهره
خود هنرمندانِ موسيقي در فراموشي «آواز» نقش دارند
بهترين فرصت براي يک صعود تاريخي
باید با این مردم با زبان احترام صحبت کرد
تغيير لگوي فدراسيون فوتبال به نفع يوز و آديداس
نگاره
پايان نفسگير مأموريت سخت
دوره نخست مجلس شوراي اسلامي
يک خانواده کاملا فوتبالي!
استکي، بهترين خريد
برندگان هفته منتقدان کن معرفي شدند
بيهوشي، حربه‌اي براي دزدي
مي‌توانيم بر همه سختي‌ها و چالش‌ها، مؤمنانه فائق بياييم
به ويدئوچک باختيم يا به نيمکت؟
کشف اشعار و عکس‌هاي سيلويا پلات پس از ۵۰ سال
زخم مردم
تلاش گيلاني‌ها براي جذب گردشگر
نام‌هاي به‌يادنماندني
جابه‌جايي‌هاي مالي دستگاه‌هاي حکومتي «الکترونيک» مي‌شود
جست‌وجو در مه
ديوارهاي شهر ديگر سياه نيستند
طهران قدیم در مهمانی پروردگار
خط قرمزهای «امید»
پادشاه رکورد جردن را شکست
چند روايت از زندگي مردم موصل در زمان داعش
نگاره
اجماع اعراب عليه ايران، از رؤيا تا واقعيت
کاخ ثابت پاسال مسجد نمي‌شود
نمونه‌برداری ژنتیکی از 10هزار مجرم
خطري ميان پيروزي بزرگ و ذهن کوچک
يک قابلمه اسيد و 17ضربه چاقو به‌خاطر شک
پدرسالاري در دارالخلافه
پرداخت جريمه به ترکيه دروغ محض است
«مسي» آفتاب سوخته در راه پرسپوليس
2 سريال ايراني در کنار سريال‌هاي کره‌اي و لبناني
شناسه خبر: 62940 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۵/۱۲/۲۶ - 01:00
تأمین غذای بشر آینده با کمک ژنتیک
درنشست «بررسي ابعاد فقهي و حقوقي مهندسي ژنتيک» مطرح شد:

تأمین غذای بشر آینده با کمک ژنتیک

نشست «بررسي ابعاد فقهي و حقوقي مهندسي ژنتيک» از سوي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي و با همکاري انجمن علمي ژنتيک جمهوري اسلامي ايران و انجمن علمي بيوتکنولوژي جمهوري اسلامي ايران برگزار شد. 
در اين نشست، آيت‌الله علي‌اکبر رشاد، رئيس حوزه علميه تهران، رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، عضو شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي و استاد درس خارج حوزه علميه، به‌همراه دکتر حکمت‌نيا، استاد حوزه و دانشگاه، معاون پژوهشي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي؛ دکتر محمود تولايي، عضو هيأت علمي دانشگاه بقيه‌الله و رئيس سابق بسيج علمي کشور؛ دکتر سيروس زينلي، استاد تمام انستيتو پاستور در ژنتيک پزشکي؛ دکتر منصور اميدي، استاد تمام مهندسي ژنتيک دانشگاه تهران و دکتر بهاره زارع، پژوهشگر پژوهشگاه ملي زيست فناوري و مهندسي ژنتيک به ايراد سخنراني پرداختند. 
در ابتداي نشست، آيت‌الله علي‌اکبر رشاد، رئيس حوزه علميه تهران، به چند‌بعدي‌بودن موضوع مهندسي ژنتيک اشاره کرد و با بيان اينکه در فقه مهندسي ژنتيک يا مهندسي گياهان از عمل مهندسي ژنتيک يا پديده و محصول حاصل آن بحث مي‌شود، گفت: در اينجا چندين محور از مباحث را مي‌توان تفکيک کرد؛ محور اول محور پرسش‌هاي علمي مربوط به اين مقوله بوده که کار دانشمندان و کارشناسان مهندسي ژنتيک است که به آنها پاسخ دهند؛ اينکه ژن چيست؟ فرايند مهندسي ژنتيک چه تصرفاتي را در عناصر تشکيل‌دهنده ژن انجام مي‌دهد؟ 
او در ادامه گفت: در نگاه علمي و تجربي در واقعيت خارجي، فارغ از بحث‌هاي نظري و حکمي، اين پديده را به‌مثابه يک پديده بيروني و تجربي بايد ببينيم و بشناسيم. اين امر، در موضوع‌شناسي مطالعات فقهي داراي اهميت بوده؛ بنابراين اگر بنا شد اين بحث را تعقيب کنيم، مناسب است کارگاه‌هاي علمي براي محققان و مدرسان حوزه علميه که مي‌خواهند در بحث‌هاي پژوهشي اين حوزه مشارکت کنند، دنبال شود و مطالبي در اختيارشان قرار گيرد که موضوع را به‌ لحاظ تجربي و عيني بشناسند. 
مهندسي ژنتيک تبديل خلقت الهي يا تسخير طبيعت؟ 
آيت‌الله رشاد در ادامه با بيان اينکه محور دوم پرسش‌هاي مهندسي ژنتيک مربوط به حوزه مباني حِکَمي و کلامي اين مقوله است، اظهار کرد: مي‌شود از اين محور به ماهيت‌شناسي تعبير کرد. به‌هر‌حال، موضوع مهندسي ژنتيک را بايد ببينيم به لحاظ ماهوي به‌معني تبديل خلقت الهي بوده، آيا از نوع تصرف در خلقت و اراده تکويني الهي است يا رفتاري بوده که با استخدام قوانين و سنت‌هاي الهي صورت مي‌گيرد و خدا به ما اين شأنيت را داده که طبيعت را تسخير کنيم و آن را به خدمت بگيريم. 
رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي در ادامه تأکيد کرد: آياتي که مبين تسخير طبيعت از سوی انسان بوده، به اين امر مرتبط است يا اينکه انسان آهن را از معادن مي‌گيرد و تغييراتي در آن صورت مي‌دهد و خداوند متعال اين را به خود نسبت مي‌دهد که ما آهن را نرم کرديم. همچنين، خداوند متعال از ترکيب اسب و درازگوش و ايجاد قاطر به‌صورت امتناني سخن مي‌گويد که ما قاطر را در اختيار شما قرار داده‌ايم؛ بنابراين نگاه قرآن به اين حوزه منفي نيست بلکه مثبت است و امتناني هم راجع به اصلاح ژنتيک سخن مي‌گويد. استاد درس خارج حوزه علميه درباره محور سوم گفت: محور سوم اين است که در مجموع بايد ببينيم که ابعاد مسئله چيست و چه عناصري در آن دخيل‌ هستند و سهم و نقش هرکدام از اين عناصر چيست؟ يکي از اين عناصر عامل کنشگر است. اينکه عامل کنشگر کيست؟ آيا با علم و آگاهي کار را انجام مي‌دهد؟ عنصر ديگر غايت فعل است. قصد و غرض عامل کنشگر در فعل مهندس ژنتيک در تعيين وضعيت فقهي قضيه نقش دارد. عنصر ديگر آثار و پيامدهاي فعل است. اينکه يک پديده ولو ذاتا اشکالي بر آن وارد نيست، آيا آسيبي از آن مي‌توان اثبات کرد و تصرفات غيرعقلايي يا مفيد است. عنصر ديگر که بر تعيين عنوان مؤثر است، شناخت متعلق فعل است. 
او افزود:  براي مثال، بايد به اين پرسش پاسخ داد که آيا تصرف در جماد با تصرف در نبات با تصرف در زيست‌ورهاي غير ذي‌شعور و انسان يکي است يا خير؟ مثلا ممکن است تصرف در گياه ملاحظات کمتري نسبت به تصرف در حيوان داشته باشد. محور ديگري که به نظر مي‌رسد داراي اهميت بوده انواع و حدود مهندسي ژنتيک است. ممکن است اصلاح ژنتيک تکاملي باشد و تنزلي نباشد. مثلا ژاپني‌ها ژني را ايجاد کنند که قدشان بلندتر شود. 
رئيس حوزه علميه تهران همچنين تأکيد کرد: مسئله مهم در اينجا که محور بسيار وسيعي است اين بوده که اين موضوع جديد است و خودش را به فقه عرضه مي‌کند. شناسايي و تدوين منابع و قواعد فقهي و حقوقي کار بسيار پردامنه‌اي است. بخش مهمي که مستلزم تحقيقات گسترده بوده، توليد منبع است. يک جمع توجيه‌شده‌اي بايد چند سالي متمرکز شوند و آيات و روايات و مباني فلسفي و کلامي مرتبط با بحث را استخراج کنند. بخش بسيار پردامنه و مهمي است که اگر بنا شود بايد منابع را توليد کنيم. به‌هرحال، مباحث زيادي مطرح است که بايد با تشکيل جلسات متعدد و برگزاري کارگاه‌ها و نشست‌هاي تخصصي به مرور و بدون شتاب پيش برود. 
با کنکاش فقه بن‌بستي براي دين وجود ندارد
سخنران بعدي اين نشست دکتر محمود تولايي بود. عضو هيأت علمي دانشگاه بقيه‌الله و  رئيس سابق بسيج علمي کشور، با تأکيد بر اينکه خيلي خوشحال هستيم و افتخار مي‌کنيم که زير چتر فقه شيعه قرار داريم و در فقه شيعه بن‌بستي وجود ندارد، گفت: همان‌طور که امروز در موضوعات جديد مثل پيوند، آي‌وي‌اف، آبستني خارج رحم و ... که هر کدام به عنوان يک راه حل علمي براي يکي از معضلات جامعه مطرح است، طبيعتا حوزه و مرجعيت فقه شيعه وارد مي‌شود و با کار عميق علمي برجسته‌ترين نظرات فقهي را در اختيار داريم که موجب سربلندي شيعه در جهان بوده است. او گفت: موضوع ژن و ژنتيک هم از همين جنس است. امروز در شرايطي هستيم که حوزه محيط زيست يک‌و‌نيم برابر ظرفيت خودش مورد استفاده قرار مي‌گيرد و معضلات زيست‌محيطي و همچنين جمعيت رو به فزوني است. بيوتکنولوژي به عنوان پاسخ به اين قبيل معضلات راه‌حل‌هايي را عرضه مي‌کند. همان گونه که مطرح شد، خداوند تمام عالم را مسخر انسان قرار داد تا براي خودش زيستگاه امن فراهم کند. عضو هيأت علمي دانشگاه بقيه‌الله با تأکيد بر اينکه بيوتکنولوژي مدرن که امروز از آن حرف مي‌زنيم در بسياري عرصه‌هاي زندگي بشر مانند بهداشت و سلامت، کشاورزي، صنعت و محيط زيست نسخه دارد و با آگاهي از کارکرد ژن توانسته به حل معضلات متعدد بپردازد و غيرقابل چشم‌پوشي است، عنوان کرد:  بيوتکنولوژي يک دانش و فناوري کليدي است و اگر قرار شد از آن چشم بپوشيم پيشرفت و توسعه در بسياري از موارد را از دست خواهيم داد. لازم است چارچوب‌هاي آن را باز کرده و هرجا ملاحظه‌اي داشتيم شرايط را مديريت کنيم. 
رئيس سابق بسيج علمي کشور يک سلول را داراي بيش از 30 هزار ژن دانست که صفات و ويژگي‌هاي متنوع را مديريت مي‌کند و افزود: همين يک سلول اوليه که يک جنين و انسان پيچيده به‌وجود مي‌آورد، همين يک سلول اوليه گنجينه‌اي از ژن‌ها را در درونش دارد که تحت شرايط مختلف تبديل به سلول‌هاي مختلف و اندام‌های مختلف بدن مي‌شود. هر کدام از 30 هزار ژني که گفتيم ناحيه‌اي تحت عنوان پروموتر دارد. فعاليت‌کردن يک ژن تابع شرايطي است که پروموتر کار را آغاز کرده و مکانيسم آن شروع به فعاليت کند. او اضافه کرد: اگر مي‌گوييم صفت يک ژني را برمي‌داريم و درون گياه ديگري مي‌گذاريم، هدفمند مي‌دانيم که چه قطعه‌اي را بايد برداريم و در کدام خاستگاه بگذاريم تا به فعاليت طبيعي خودش ادامه دهد و چيزي که اين امکان را به ما مي‌دهد، تکنيک مهندسي ژنتيک است. 
بهبود زندگي‌ انسان، يکي از مهم‌ترين خدمات مهندسي ژنتيک
در ادامه اين نشست، دکتر سيروس زينلي، استاد تمام انستيتو پاستور در ژنتيک پزشکي و  رئيس انجمن علمي بيوتکنولوژي جمهوري اسلامي ايران، با اشاره به اينکه کدهاي ژنتيک در ژنوم موجودات مانند کدهاي صفر و يک در کامپيوتر است، با اين تفاوت که در اينجا به جاي دو رقم صفر و يک چهار رقم يا حرف داريم که چينش اين چهار حرف کد ژنتيک خاصي را بيان مي‌کند، تأکيد کرد:  اگر ژن فاکتور هشت را حدود 186 هزار حرف در نظر بگيريم، فقط يکي از اين حرف‌ها تغيير مي‌کند و به‌شدت بيماري هموفيلي را ايجاد کرده و شخص را شدیدا مستعد خونريزي مي‌کند. تا يک سال پيش، نزديک به 200 ميليون دلار اين دارو را وارد مي‌کرديم که هر ويال آن حدود دو هزار دلار بود و در هر عمل جراحي چهار تا پنج ويال مصرف مي‌شد. او تأکيد کرد: از طريق مهندسي ژنتيک مي‌توان همان ژن را در يک سلول گياهي، جانوري يا باکتري قرار داد و دارویي ارزان توليد کرد. هرچقدر به بحث ژنتيک بيشتر پي مي‌بريم و کار مي‌کنيم، به رمز و رامز خلقت و پيچيدگي آن پي مي‌بريم و مي‌توانيم براي بهبود زندگي انسان از آن بهره‌مند شويم؛ بنابراين قطعا اين کارها دستکاري در خلقت نيست بلکه جزئي از خلقت بوده که نسبت به روش‌هاي کلاسيک اصلاح نباتات فقط هوشمندانه‌تر است و براي زندگي بهتر صورت مي‌گيرد. 
مهندسي ژنتيک يک فرايند طبيعي و نه مصنوعي است
همچنين، دکتر منصور اميدي، استاد تمام مهندسي ژنتيک دانشگاه تهران، در ادامه نشست به اين نکته تأکيد کرد: «برخي ممکن است تصور کنند تغييري که در اصلاح ژنتيک راجع به آن صحبت مي‌کنيم، امري جديد يا مصنوعي است» و افزود: «اما اين فرايندها حتي انتقال ژن از طريق باکتري‌ها از ابتدا هم در طبيعت انجام مي‌شده است. صدها سال است که داريم گندم را اصلاح مي‌کنيم ولي در روش‌هاي سنتي مثلا در يک دوره 10‌ساله يا بيشتر، صدها ژن را به گندم منتقل کرديم تا ژن مقاومت به زنگ زرد حاصل شود اما در دوره جديد دقيقا همان يک ژن را مي‌شناسيم و بر‌مي‌داريم و در مدت کمتر و با دقت بالاتر در گندمي که مدنظر ماست، قرار مي‌دهيم.»
او اضافه کرد: اما چرا ما به اين ظرفيت نياز داريم؟ زيرا در فاصله کوتاه ۳۵ سال آينده يعني سال ۲۰۵۰، جمعيت زمين به 9,2 ميليارد نفر مي‌رسد و شرايط تغذيه دنيا تغيير مي‌کند. در داخل کشور ما نيز نظام در حال برنامه‌ريزي براي جمعيت 150 ميليون نفري است حالا آنکه همين الان در تأمين غذا کاملا وابسته هستيم. ديگر اينکه تغيير اقليم در هشت سال گذشته، 8/0 درجه جهان را گرم‌تر کرده و وضعيت گرمايش و بحران آب در کشور ما بيش از نقاط ديگر جهان است. 
استاد دانشگاه تهران تأکيد کرد: بنابراين ما در آينده بسياري از داشته‌هاي طبيعي فعلي‌مان را هم نخواهيم داشت. بيوتکنولوژي يک فناوري کم‌هزينه براي مقابله با اين شرايط است. تا‌کنون نيز استفاده از ظرفيت اين فناوري آگاهانه و در چارچوب قوانين حاکم بر موجود زنده، هدف‌دار، مشخص و با‌ دقت کاملا بالا صورت صورت گرفته است. او با تأکيد بر اينکه اثرات سوئي که معدود افراد در رسانه‌ها (و نه مجامع علمي) مي‌گويند و سرطان‌زايي و قطع نسل را به محصولات مهندسي ژنتيک نسبت مي‌دهند، اساسا به لحاظ ماهيت، اين محصولات امکان ندارد که چنين آثاري داشته باشند، گفت: اين جنجال‌ها ريشه سياسي و اقتصادي دارد. ملاحظات واقعي که در حوزه پيامدهاي گياهان تراريخته داريم اصلا در اين راستا نيست. اينکه مطرح شد علم تا چه حد مي‌تواند اين امر را تبيين کند، بايد بگويم صد درصد اين فرايند در يک ساختار روشن علمي رخ مي‌دهد و علم مي‌تواند روند آن را از صفر تا صد توضيح بدهد و مسلما دستاوردهاي دقيقي دارد. 

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.