اپلیکیشین وقایع کانال تلگرام روزنامه ونافار
آخرین خبرها پربازدید ترین‌ها
صداي همه طيف‌ها را مي‌شنوم
توانايي فردو براي ازسرگيري غني‌سازي ۲۰ درصدي
توجه به انسان‌ها در شهرها مهم‌تر از ساخت پل و خيابان است
«راهنماي چپ زدن و گردش به راست»
مسائل شخصي افراد و موضوع حصر به مجمع تشخيص ارتباطي ندارد
ديپلماسي اقتصادی، ابزار تازه سياست خارجي
جوانگرايي نياز امروز اصلاح‌طلبان
پارازيت مجلس بر آزادي رسانه‌ها
مقصر رسانه‌ها نيستند
رد پاي انگليس در تمامي تحولات منطقه مشهود است
پایان شورا با سلفی‌های جدیدی
پيراهن شماره 10 مي‌رسد به سامان قدوس
قلب کشتي وسط تشک گرفت
بدون طلا ولي سربلند
يکساله 15 درصد؛ کوتاه‌مدت 10 درصد
نگاره
ترجمه علم نيست، عمل است
نقاشي‌ روي ديوار ترامپ
مثل اين است که در خلأ زندگي کني
خوانندگان دهه ۷۰ در تهران کنسرت مي‌دهند
عوايد فروش آلبوم براي حفاظت از يوز ايراني
اجراي قطعه قسمت نهم بدون محسن چاوشي
غافلگيريِ «همه مي‌دانند»
اعتراض کارگران «برهم زننده نظم عمومي» نبود
رنج نخواهيم برد؛ استفاده مي‌کنيم
اراده‌اي از سوي بنياد مستضعفان و وزارت راه وجود نداشت
قصور پزشکي شده پسرم قاتل نيست
شهردار جديد نصف جهان معرفي شد
آتش در باشت زبانه کشید
سفرهاي تاريخي وزيرنظام
بررسي سفرهاي مظفرالدين‌شاه به اروپا
سفرهاي ناصرالدين‌شاه به اروپا
کشمکش 4ساله ایران و عثمانی
گفت‌و‌گوی ميرزاتقي‌خان با فرنگیان
حج بزرگ‌ترين ظرفيت انساني و اسلامي براي حل مشکلات جهان اسلام است
قدر دلبستگي مردم به نظام را بدانيم
رضایت اصلاح‌طلب و اصول‌گرا از مجلس
شهيد حججي، نمونه‌اي درخشان از رويش‌هاي انقلاب است
روحانی قدرت گفت و گو با 16 میلیون منتقد را دارد
براي اهداف جمهوري‌اسلامي ايران، برجام را امضا کرديم
ادغام معاونت‌هاي منطقه‌اي وزارت‌خارجه
هدف 60 میلیارد دلاری نفت
براي خودکشي راه‌هاي ارزان‌تري هم هست
اشتغال بدون رشد صنعتی؛ پوچ
«حميد صفت»هايي که قاتل مي‌شوند
سازمان میراث فرهنگی بازاری می‌شود؟
مقاومت دانشگاه‌ها در مقابل جذب زنان در هيأت‌هاي علمي
افزايش نرخ باسوادي در کهگيلويه‌وبويراحمد
ویلاسازی کابوس جدید زاینده‌رود
دزدان آپاچي‌سوار
چرا انتخاب وزير علوم به تأخير افتاد
امروز عليمنصور جايش را به اشتیليکه مي‌دهد؟
چهار وزن بدون طلا و نقره؛ عبدولي بدتر از همه
ايران از حضور استراليا در آسيا خوشحال باشد
پرسپوليس- الاهلي تا نيمه‌نهايي چيزي نمانده
اهداف سفر سرلشکر باقری به آنکارا
اروپايي‌ها براي مهار تروريسم به دنبال همکاري با تهران هستند
سريال عياري متوقف شد
اجراي «هري‌پاتر» و «دزدان دريايي کارائيب» در تالار وحدت
ببينيد که «محدوديت را به امکان» تبديل کرده‌ام
هدايت تحصيلي و انتخاب سرنوشت‌ساز
چرا اصول‌گرا ، اصلاح‌طلب مي‌کنيد؟
چسب هل براي همه
تله‌موش‌های تل‌آويو برای یوزهاي ايراني
روحانی قدرت گفت و گو با 16 میلیون منتقد را دارد
حق کنار مادر بودن
17 وزیر منهای بیطرف
ویلاسازی کابوس جدید زاینده‌رود
چرا انتخاب وزير علوم به تأخير افتاد
ولگرد موزه‌دار شد
حضور در ورزشگاه‌ها، تنها دغدغه زنان نيست
پرسپوليس- الاهلي تا نيمه‌نهايي چيزي نمانده
ادغام معاونت‌هاي منطقه‌اي وزارت‌خارجه
رضایت اصلاح‌طلب و اصول‌گرا از مجلس
اشتغال بدون رشد صنعتی؛ پوچ
محافظان آموزش‌ديده براي قربانيان خاموش
آتشي که خاموش نمي‌شود
شهر شعر و ادب کلیددار خود را شناخت
ترجمه علم نيست، عمل است
سکان دستگاه ديپلماسي در دستان ظريف
کش ارز باز هم در می‌رود؟
خواننده معروف رپ به قتل اعتراف کرد
قبول داريم، اقتصاد از لبه پرتگاه عميق منحرف شده است
بارزاني: ايران بيش از هر کشوري در عراق نفوذ دارد
سازمان میراث فرهنگی بازاری می‌شود؟
تأثير آزار کودکان بر بزهکار شدن آنها
نبرد اپراتورها بر سر پيراهن سرخابي‌ها
هدف 60 میلیارد دلاری نفت
نرخ سود ثابت ماند
سه گروهي که براي تصاحب دولت ترامپ تقلا مي‌کنند
براي خودکشي راه‌هاي ارزان‌تري هم هست
ديگر به آنجا برنمي‌گردم
«حميد صفت»هايي که قاتل مي‌شوند
بهترين‌ها را معرفي کردم
سد‌سازي، سد راه بيطرف شد
نگاره
اهداف سفر سرلشکر باقری به آنکارا
قدر دلبستگي مردم به نظام را بدانيم
حج بزرگ‌ترين ظرفيت انساني و اسلامي براي حل مشکلات جهان اسلام است
سيدضياء هاشمي به وزارت نزدیک شد
بدن دختر ۱۳ ساله، قابليت بارداري ندارد
ديپلماسي اقتصادی، ابزار تازه سياست خارجي
دزدان آپاچي‌سوار
بهبود وضع موجود تنها راه‌حل مبارزه با داعش است
مهماني نويسندگان جهان در برلين
براي اهداف جمهوري‌اسلامي ايران، برجام را امضا کرديم
ظهر شنبه کنار رود روگا
سیر تکاملی پیکان دولوکس تا اتوماتیک
خاموشي آخرين کمدين دنياي مدرن
ورود اتومبيل به دارالخلافه
محمد معتمدي: رسانه ملي تنها سليقه عامه را دنبال مي‌کند
شهيد حججي، نمونه‌اي درخشان از رويش‌هاي انقلاب است
پارازيت مجلس بر آزادي رسانه‌ها
آب دهان شیطان
طرح‌هايي عليه فراموشي
وزير روي صندلي لرزان
ديدار با يار غار آمريکايي مائو
پايه‌ريزي حزب کمونيست چين
چهار وزن بدون طلا و نقره؛ عبدولي بدتر از همه
مقاومت دانشگاه‌ها در مقابل جذب زنان در هيأت‌هاي علمي
اعتماد به وقایع
شناسه خبر: 63680 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۶/۱/۳۱ - 01:00
پيشاني‌نوشت مرقومه‌هاي عاشقانه

پيشاني‌نوشت مرقومه‌هاي عاشقانه

 

علی مسعودی‌نیا
نویسنده و روزنامه‌نگار

اينکه شيخ بزرگوار، سعدي شيرين‌سخن براي خودش در حيطه نثر و حکمت جايگاه رفيعي دارد، محل ترديد نيست اما به نظر يک آدم غيرمتخصص در ادبيات کلاسيک که سر و کارش با بزرگان اين قوم براي تفنن و کيف است، غزل‌هاي سعدي را بايد دريابيم که اصل کيف در آنها مستتر است. آن هم نه غزل‌هاي حکمي و اخلاقي‌اش مثل «تن آدمي شريف است به جان آدميت» و امثالهم؛ غزل‌هاي ناب عاشقانه‌اش با آن پرداخت‌هاي استادانه و آکنده از بهترين جنس تغزل. معمولا مي‌گويند زياد نبايد به چيزي که از آن کيف مي‌بري فکر کني، چون کيفت ضايع مي‌شود اما اگر بخواهم براي اين يادداشت درباره غزل سعدي قدري افاضات کنم، مجبورم اندکي حرف فکورانه بزنم. در غزل‌هاي سعدي دو، سه نکته هست که به گمان من حتي در غزل حافظ هم يافت مي‌نشود! نخست اينکه سعدي هرچند برآمده از سبک عراقي است و به شهادت ساير آثارش، کمتر کسي بر او تا اين مرتبه اديب و فرهيخته بوده و باز گذشته از اينکه در نثر مصنوع و مسجع مهارت ويژه دارد و دايره واژگاني او به شکل مهيبي گسترده است، در غزل‌ها آدم ديگري است. ارائه‌بازي و تصنع در غزل‌هاي عاشقانه سعدي غايب است. آن پرداخت فخيم زباني با واژگاني غريب و دشوار را در غزل‌هايش اصلا نمي‌بينيم. زبان غزل‌هايش سرراست و ساده و فاقد تعقيد است. اگر رو به شعبده‌اي در کلام مي‌آورد، آکنده از بلاغت است نه صنعت: «گفته بودم چو بيايي غم دل با تو بگويم/ چه بگويم که غم از دل برود چون تو بيايي» يا «گفتي ز خاک بيشترند اهل عشق من/ از خاک بيشتر نه که از خاک کمتريم». به همين سادگي؛ با چند جا‌به‌جايي و نکته‌سنجي نبوغ‌آميز، اين همه زيبايي به آدم هديه مي‌دهد و شگفتا! نکته ديگر در غزليات عاشقانه سعدي اين است که برخلاف بسياري از شاعران سبک عراقي که خواهي‌نخواهي شعرشان به مصادره مفاهيم عرفاني درآمده و در مورد برخي- مثلا همين حافظ خودمان- هنوز دعواست که عارف بوده يا نبوده؛ سعدي با آن همه دينداري، حکمت، معرفت و اشرافش به علوم عرفاني و قدسي، هنگام غزل اصلا کاري به اين کارها ندارد. يعني به سادگي نمي‌توان از غزل سعدي تأويل عرفاني به‌دست آورد، چون تغزلش زميني، صريح و بدون رمزهاي معمول ادبيات عارفانه است. ديگر نمي‌تواني به صدچيز و صدجا ارجاعش بدهي و بگويي منظور شيخ اجل اين نبوده بلکه فلان چيز بوده: «صبر بسيار ببايد پدر پير فلک را/ که دگر مادر گيتي چو تو فرزند بزايد»؛ خلاص! البته که به سياق شاعران آن دوران، شعرش خالي از جنبه‌هاي الهي و عبادي نيست اما غزلش خيلي از بقيه غزل‌تر است. يعني هنوز هم اگر خداي ناکرده کسي عاشق شد و خواست به سياق قدما مرقومه‌اي به طرف بدهد و ابراز عشق کند، غزليات سعدي مي‌تواند پيشاني‌نوشت آن مرقومه باشد و دمده و بي‌ثمر هم جلوه نکند: «گر بگويم که مرا با تو سر و کاري نيست/ در و ديوار گواهي بدهد کاري هست». اين بيت، دل معشوق که سهل است، دل سنگ را هم آب مي‌کند...

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.