اپلیکیشین وقایع کانال تلگرام روزنامه ونافار
آخرین خبرها پربازدید ترین‌ها
دعوت نهادها و چهره‌هاي نظام به حضور گسترده در راهپيمايي روز قدس
شبه‌کودتا در تغيير وليعهد سعودي
رئيس‌جمهوري دستور يورش کوبنده را داد
روحاني: حکومت با ولايت فرق دارد
سياري: اجازه نمي‌دهيم کسي به کشور ما تعرض کند
صيادانمان را سريع‌تر آزاد کنيد
دولت خويشتندار باشد
شيشه نازک اعتماد
رسالت خودساخته داعش
کردها غمگين خون‌هاي ريخته‌شده‌اند
کُردها عليه داعشيسم
افراد ضدکرد از آب گل‌آلود ماهي نگيرند
کردستان؛ جهنم رؤیاهای داعش است
کاخ ثابت پاسال در فهرست ميراث ملي ثبت شد
اطلاعيه وزارت بهداشت درباره دوره تکميلي «پي‌اچ‌دي» آزمايشگاه
هيرکان ۳۵ روز زنده بوده است
پاهايت را جمع کن
برنج‌هايي که رنگ خون گرفت
شورا شهردار ندارد
چالش حریم خصوصی در پلاژها
«شاهوار»، قرباني بوکسيت‌ها
يکسان‌سازي نرخ ارز بايد با اصلاح نظام اقتصادي اتفاق بيفتد
طرح کارورزي کليد خورد
پول نمایش می‌دهیم، پس هستیم
محمود پاک‌نيت: «شهرزاد» بهترين کار تمام عمرم بود
چاپ «کليدر» دولت‌آبادي در آلمان
روز قدس با فيلمي درباره ترور
حسين عليزاده: سر «دلشدگان» با علي حاتمي قهر کردم
خداحافظي عاليجناب لينکلن
مورينيو پشيمان شد، رونالدو در رئال مي‌ماند
تغييرات الاهلي به‌نفع پرسپوليس
آشفتگی بازار به ضرر واليبال ايران
کامل در دفاع و هافبک؛ مخوف در خط حمله
نگاره
فناناپذيرها هم مي‌روند
او نمي‌داند چقدر حضور دارد
به آن‌سوي دوربين فکر کن
با نبودنش چه کنيم
توقف روند تشديد تحريم‌هاي آمريکا عليه روسيه
عدویی که سبب خیر می‌شود
ترامپ خيلي زود مي‌فهمد که کار با عرب‌ها سخت است
آقازاده افراط؛ یک گام تا پادشاهی
خاورميانه بحراني‌تر مي‌شود
به هیچ وجه به آمریکایی‌‎ها اعتماد نکنید
باید تروریست‌ها را از منطقه بیرون کنیم
موشک‌هاي ايران؛ سفرای ديپلماسي
نامه ايران به دبيرکل سازمان ملل درباره انتقاد از مداخله آمريکا در امور کشورمان
تحريم همزمان ايران و روسيه چند هدف مهم دارد
مشروعيت ولايت و حکومت به بيعت مردم وابسته است
کشورهاي مستقل هم‌صدا شوند
تقویت بنیه دفاعی هیچ محدودیتی ندارد
ماندگاری روان‌شناسي باليني در وزارت علوم
انتقال 30 دانشجو به خوابگاه جديد
الويري: گزارش‌هاي نگران‌کننده‌‌ای از شهرداري مي‌آيد
سرقت با شاه‌کلیدهای پدر
بررسي کدام تخلفات شهرداري اولويت دارد؟
27 سال زندگي با کودکانِ درد
آيا آتشفشان تفتان فعال شده است؟
طارمي در پانيونيوس؟ احتمالش کم است
اميدواري کوتاه پرسپوليسي‌ها؛ سروش برنمي‌گردد
روحاني: حکومت با ولايت فرق دارد
مشروعيت ولايت و حکومت به بيعت مردم وابسته است
حاشيه‌سازي دولتي براي کابينه جديد
آيا آتشفشان تفتان فعال شده است؟
تنبیه کردیم
غول‌ها دوباره جمع می‌شوند
کامل در دفاع و هافبک؛ مخوف در خط حمله
جمهوري اسلامي با اقتدار ايستاده، ملت به دشمنان سيلي خواهد زد
ملک سلمان خطاب به نواز شريف: با مايي يا با قطر؟!
پول نمایش می‌دهیم، پس هستیم
تقویت بنیه دفاعی هیچ محدودیتی ندارد
کردها غمگين خون‌هاي ريخته‌شده‌اند
نمی‌دانم چه زمانی قرار است قدیمی شوم
موشک‌هاي ايران؛ سفرای ديپلماسي
او نمي‌داند چقدر حضور دارد
عصيان دانشجويان
کشورهاي مستقل هم‌صدا شوند
27 سال زندگي با کودکانِ درد
‏مقابله با فقر و بيکاري دو اولويت اصلي در کنترل آسيب‌هاي اجتماعي است
دردسرهاي هميشگي طرح تحول سلامت
تلاش براي بازسازي هويت ملي
حمله شبانه به «اکسيدان»
پاهايت را جمع کن
پرايد و پژو 405 خيال رفتن ندارند
بررسي کدام تخلفات شهرداري اولويت دارد؟
قلب بربریت
۷ ميليون تومان کمک بلاعوض براي مسکن مهرهاي فاقد متقاضي
کردستان؛ جهنم رؤیاهای داعش است
قلع و قمع غيرمجازها
پيشگامان جنبش دانشجويي
چيزي شبيه معجزه
آسمان آبي واقعا ستاره‌باران شده است
ماليات بر ارزش افزوده گرانی می‌آورد
چيزي براي ترسيدن نداريم
برش‌هاي اضافي در ميانه راه
تغيير ذهنيت مبنايي براي تغيير عينيت
متعلق به اينجا نيستم
امان‌نامه‌ای برای «خانه‌شهر»
خاورميانه بحراني‌تر مي‌شود
برنامه احتمالي طارمي؛ زمستان در ديناموزاگرب
کمتر حرف بزن، کمتر گاف بده
خداحافظي عاليجناب لينکلن
سرقت با شاه‌کلیدهای پدر
چگونه کودکانمان را در مقابله با آزار جنسي مقاوم کنيم؟
زنان راضي، کشتي‌گيران ناراضي
مثلث «اجماع بزرگان، ليست واحد، تَکرار» فعلا آلترناتيوي ندارد
تغييرات الاهلي به‌نفع پرسپوليس
به هیچ وجه به آمریکایی‌‎ها اعتماد نکنید
باید تروریست‌ها را از منطقه بیرون کنیم
کُردها عليه داعشيسم
زنان و مشاغل بي‌ثبات در شماره جديد زنان امروز
تحقق یک رؤیای 50 ساله
افراد ضدکرد از آب گل‌آلود ماهي نگيرند
نامه ايران به دبيرکل سازمان ملل درباره انتقاد از مداخله آمريکا در امور کشورمان
چالش حریم خصوصی در پلاژها
شورا شهردار ندارد
دولت خويشتندار باشد
تحريم همزمان ايران و روسيه چند هدف مهم دارد
سازندگي در شهر
با يک اشتباه، بازيکني را کنار نمي‌گذارم
شناسه خبر: 63680 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۶/۱/۳۱ - 01:00
پيشاني‌نوشت مرقومه‌هاي عاشقانه

پيشاني‌نوشت مرقومه‌هاي عاشقانه

 

علی مسعودی‌نیا
نویسنده و روزنامه‌نگار

اينکه شيخ بزرگوار، سعدي شيرين‌سخن براي خودش در حيطه نثر و حکمت جايگاه رفيعي دارد، محل ترديد نيست اما به نظر يک آدم غيرمتخصص در ادبيات کلاسيک که سر و کارش با بزرگان اين قوم براي تفنن و کيف است، غزل‌هاي سعدي را بايد دريابيم که اصل کيف در آنها مستتر است. آن هم نه غزل‌هاي حکمي و اخلاقي‌اش مثل «تن آدمي شريف است به جان آدميت» و امثالهم؛ غزل‌هاي ناب عاشقانه‌اش با آن پرداخت‌هاي استادانه و آکنده از بهترين جنس تغزل. معمولا مي‌گويند زياد نبايد به چيزي که از آن کيف مي‌بري فکر کني، چون کيفت ضايع مي‌شود اما اگر بخواهم براي اين يادداشت درباره غزل سعدي قدري افاضات کنم، مجبورم اندکي حرف فکورانه بزنم. در غزل‌هاي سعدي دو، سه نکته هست که به گمان من حتي در غزل حافظ هم يافت مي‌نشود! نخست اينکه سعدي هرچند برآمده از سبک عراقي است و به شهادت ساير آثارش، کمتر کسي بر او تا اين مرتبه اديب و فرهيخته بوده و باز گذشته از اينکه در نثر مصنوع و مسجع مهارت ويژه دارد و دايره واژگاني او به شکل مهيبي گسترده است، در غزل‌ها آدم ديگري است. ارائه‌بازي و تصنع در غزل‌هاي عاشقانه سعدي غايب است. آن پرداخت فخيم زباني با واژگاني غريب و دشوار را در غزل‌هايش اصلا نمي‌بينيم. زبان غزل‌هايش سرراست و ساده و فاقد تعقيد است. اگر رو به شعبده‌اي در کلام مي‌آورد، آکنده از بلاغت است نه صنعت: «گفته بودم چو بيايي غم دل با تو بگويم/ چه بگويم که غم از دل برود چون تو بيايي» يا «گفتي ز خاک بيشترند اهل عشق من/ از خاک بيشتر نه که از خاک کمتريم». به همين سادگي؛ با چند جا‌به‌جايي و نکته‌سنجي نبوغ‌آميز، اين همه زيبايي به آدم هديه مي‌دهد و شگفتا! نکته ديگر در غزليات عاشقانه سعدي اين است که برخلاف بسياري از شاعران سبک عراقي که خواهي‌نخواهي شعرشان به مصادره مفاهيم عرفاني درآمده و در مورد برخي- مثلا همين حافظ خودمان- هنوز دعواست که عارف بوده يا نبوده؛ سعدي با آن همه دينداري، حکمت، معرفت و اشرافش به علوم عرفاني و قدسي، هنگام غزل اصلا کاري به اين کارها ندارد. يعني به سادگي نمي‌توان از غزل سعدي تأويل عرفاني به‌دست آورد، چون تغزلش زميني، صريح و بدون رمزهاي معمول ادبيات عارفانه است. ديگر نمي‌تواني به صدچيز و صدجا ارجاعش بدهي و بگويي منظور شيخ اجل اين نبوده بلکه فلان چيز بوده: «صبر بسيار ببايد پدر پير فلک را/ که دگر مادر گيتي چو تو فرزند بزايد»؛ خلاص! البته که به سياق شاعران آن دوران، شعرش خالي از جنبه‌هاي الهي و عبادي نيست اما غزلش خيلي از بقيه غزل‌تر است. يعني هنوز هم اگر خداي ناکرده کسي عاشق شد و خواست به سياق قدما مرقومه‌اي به طرف بدهد و ابراز عشق کند، غزليات سعدي مي‌تواند پيشاني‌نوشت آن مرقومه باشد و دمده و بي‌ثمر هم جلوه نکند: «گر بگويم که مرا با تو سر و کاري نيست/ در و ديوار گواهي بدهد کاري هست». اين بيت، دل معشوق که سهل است، دل سنگ را هم آب مي‌کند...

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.