اپلیکیشین وقایع کانال تلگرام روزنامه ونافار
آخرین خبرها پربازدید ترین‌ها
چه کسی بر کرسی بارزانی تکیه خواهد زد؟
روایت "جلال طالبی" از بی‌معرفتی‌ و خوشگذرانی‌های ملی‌پوشان
انوشیروانی: فدراسیون وزنه‌برداری به ابهامات پاسخ دهد
"اکتمیا" علت اصلی تلفات حیات وحش در پارک ملی سالوک
دلایل عمده شکایات کم‌فروشی اینترنت / برخی شرکت‌های اینترنت هزینه مازاد دریافت می‌کنند
این ۸ میلیارد دلار از کجا آمده؟
انتقاد اردوغان از آمریکا در پی توقف صدور روادید
نگرانی‌ سازمان استاندارد در مورد استفاده از خمیرمرغ در تولید سوسیس و کالباس
دوباره پرتقال‌های رنگ‌ شده آمد
پزشکیان: آمریکا از دستاوردهای برجام ناراحت و عصبانی است
ژانرنویسی مضر است
برگزاری مرحله دوم «جشن عاطفه‌ها» در مدارس؛ فردا / ادامه دریافت کمک‌های مردمی تا پایان آبان
دو دیپلمه شدن فارغ التحصیلان رشته‌های نظری در دوره «سربازی»
رقابت ۹۲ کشور در اسکار خارجی+ جدول
نباید بعد انتخابات، جناحی را تشویق و جناحی را مجازات کرد/ برخی دستگاه‌ها بیکارند، احضار می‌کنند
تلاش برای ثبت جهانی آرامگاه شمس
وام ۱۰۰ میلیون تومانی در انتظار تیم اعزامی نخبگان مهارتی
شماره‌گذاری خودروهای پرمصرف متوقف شد + اسامی
اگر ترامپ برجام را پاره کند، چه می شود؟
اصلاحات اجتماعی در عربستان از حرف تا عمل
جدایی‌طلبی در کردستان عراق: هوشیاری و مراقبت‌ها
ارمغان ظریف از بزم دیپلماتیک نیویورک
دبیر شانزدهمین دوره جشنواره «کتاب و رسانه» منصوب شد
متوسط افزایش حقوق کارکنان دولت 10 درصد است و کاهش نمی یابد
سفر اردوغان به تهران گامی مهم برای تحقق تجارت 30 میلیارد دلاری ایران ـ ترکیه
اروپایی‌ها مهمترند یا گردشگران عرب؟
مِلودی‌های دم دستی که مردم را عصبی می‌کند
چرا حضور برخی افراد در محرم نامتعارف به نظر می‌آید؟
هیچ‌یک از اعضای خانواده رئیس قوه قضاییه در مظان اتهام جاسوسی نیستند
جمع‌آوری "بن‌سای" و "لاکی‌بامبو" به کجا رسید؟
آغاز تعیین تکلیف سپرده‌گذاران آرمان/پرداخت کامل وجوه تا ۳میلیون تومان
پای عطر "قاتل" هنوز به ایران باز نشده است
تداوم برخورد با تخلفات ترافیکی شبانه در نیمه دوم سال
یک راه‌حل برای کاهش فشارخون مردان
انتقاد یک گیاه شناس از تعویض نشدن چسب‌های زردرنگ درختان تهران
پادشاه اسپانیا رفتار رهبران جدایی‌طلب کاتالان را غیرمسئولانه خواند
سوالات بی‌شماری که مدیران و مربیان پرسپولیس باید پاسخ دهند
به موفقیت تیم امید خوشبینم
خوشگذرانی بدموقع پرسپولیسی‌ها در امارات!
واکنش‌ بارزانی‌ها به درگذشت جلال طالبانی
گرمابه‎‎هایی که دیگر گرم نمی‎‎شوند
روابط ایران و ترکیه
حکم توقف فعالیت عضو زرتشتی شورای‌شهر یزد خلاف قانون است
فخری: با قدرت به جام جهانی شمشیربازی می‌رویم
وینفرد شفر در یک قدمی هدایت استقلال
انتقاد رسانه‌های روسی از عملکرد ضعیف سردار آزمون
«رابط ناشنوا»، ساعتی 50 هزارتومان /نبود تابلوهای راهنمای ناشنوایان در واگن‌های مترو
فعالیت ۱۹ هزار مدرسه مروج سلامت در کشور + جزییات
هزینه‌های میلیونی برای موزیک هیأت‌ها!
ناشناخته ماندن دهها گونه گیاهی و دارویی در خاش
۶ پیروزی برای ایران در پایان سومین روز
ضابط قضایی نباید با متهم با خشونت برخورد کند
ذخیره پسورد در مرورگرها؛ آری یا خیر؟
جدیدترین نرخ خدمات پستی /ارسال مرسولات ویژه تنها در ۳ ساعت!
کار واجب خود را تعطیل کنید و به اینجا بشتابید!
نذری و اشک گردشگران خارجی برای امام‌حسین (ع)
سبحانی‌فر: بهبود معیشت مردم اولویت وزرای دولت دوازدهم تعیین شود
قیمت "آیفون ۸" قانونی و قاچاق در بازار ایران و سایت اپل+جدول
کاهش خرید گوسفند و افزایش خرید گوشت در بازار محرم + قیمت‌ها
تصویب 4 محور از ماموریتهای جهاد دانشگاهی در اجرای نقشه جامع علمی
اعتماد به وقایع
شناسه خبر: 63680 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۶/۱/۳۱ - 01:00
پيشاني‌نوشت مرقومه‌هاي عاشقانه

پيشاني‌نوشت مرقومه‌هاي عاشقانه

 

علی مسعودی‌نیا
نویسنده و روزنامه‌نگار

اينکه شيخ بزرگوار، سعدي شيرين‌سخن براي خودش در حيطه نثر و حکمت جايگاه رفيعي دارد، محل ترديد نيست اما به نظر يک آدم غيرمتخصص در ادبيات کلاسيک که سر و کارش با بزرگان اين قوم براي تفنن و کيف است، غزل‌هاي سعدي را بايد دريابيم که اصل کيف در آنها مستتر است. آن هم نه غزل‌هاي حکمي و اخلاقي‌اش مثل «تن آدمي شريف است به جان آدميت» و امثالهم؛ غزل‌هاي ناب عاشقانه‌اش با آن پرداخت‌هاي استادانه و آکنده از بهترين جنس تغزل. معمولا مي‌گويند زياد نبايد به چيزي که از آن کيف مي‌بري فکر کني، چون کيفت ضايع مي‌شود اما اگر بخواهم براي اين يادداشت درباره غزل سعدي قدري افاضات کنم، مجبورم اندکي حرف فکورانه بزنم. در غزل‌هاي سعدي دو، سه نکته هست که به گمان من حتي در غزل حافظ هم يافت مي‌نشود! نخست اينکه سعدي هرچند برآمده از سبک عراقي است و به شهادت ساير آثارش، کمتر کسي بر او تا اين مرتبه اديب و فرهيخته بوده و باز گذشته از اينکه در نثر مصنوع و مسجع مهارت ويژه دارد و دايره واژگاني او به شکل مهيبي گسترده است، در غزل‌ها آدم ديگري است. ارائه‌بازي و تصنع در غزل‌هاي عاشقانه سعدي غايب است. آن پرداخت فخيم زباني با واژگاني غريب و دشوار را در غزل‌هايش اصلا نمي‌بينيم. زبان غزل‌هايش سرراست و ساده و فاقد تعقيد است. اگر رو به شعبده‌اي در کلام مي‌آورد، آکنده از بلاغت است نه صنعت: «گفته بودم چو بيايي غم دل با تو بگويم/ چه بگويم که غم از دل برود چون تو بيايي» يا «گفتي ز خاک بيشترند اهل عشق من/ از خاک بيشتر نه که از خاک کمتريم». به همين سادگي؛ با چند جا‌به‌جايي و نکته‌سنجي نبوغ‌آميز، اين همه زيبايي به آدم هديه مي‌دهد و شگفتا! نکته ديگر در غزليات عاشقانه سعدي اين است که برخلاف بسياري از شاعران سبک عراقي که خواهي‌نخواهي شعرشان به مصادره مفاهيم عرفاني درآمده و در مورد برخي- مثلا همين حافظ خودمان- هنوز دعواست که عارف بوده يا نبوده؛ سعدي با آن همه دينداري، حکمت، معرفت و اشرافش به علوم عرفاني و قدسي، هنگام غزل اصلا کاري به اين کارها ندارد. يعني به سادگي نمي‌توان از غزل سعدي تأويل عرفاني به‌دست آورد، چون تغزلش زميني، صريح و بدون رمزهاي معمول ادبيات عارفانه است. ديگر نمي‌تواني به صدچيز و صدجا ارجاعش بدهي و بگويي منظور شيخ اجل اين نبوده بلکه فلان چيز بوده: «صبر بسيار ببايد پدر پير فلک را/ که دگر مادر گيتي چو تو فرزند بزايد»؛ خلاص! البته که به سياق شاعران آن دوران، شعرش خالي از جنبه‌هاي الهي و عبادي نيست اما غزلش خيلي از بقيه غزل‌تر است. يعني هنوز هم اگر خداي ناکرده کسي عاشق شد و خواست به سياق قدما مرقومه‌اي به طرف بدهد و ابراز عشق کند، غزليات سعدي مي‌تواند پيشاني‌نوشت آن مرقومه باشد و دمده و بي‌ثمر هم جلوه نکند: «گر بگويم که مرا با تو سر و کاري نيست/ در و ديوار گواهي بدهد کاري هست». اين بيت، دل معشوق که سهل است، دل سنگ را هم آب مي‌کند...

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.