شماره 524 - شنبه 23 دی 1396

سعد حریری اعلام کرد
تلاش لبنان برای دوری از تنش عربستان و ایران

سیدمحمدرضا متقی
خبرنگار گروه جهان

زمانی که سعد حریری، نخست‌وزیر لبنان پس از دیدار با نماینده ایران به عربستان سفر کرد و آنجا از استعفای خود خبر داد، حدس و گمان‌های گوناگونی در این حوزه به وجود آمد. از ماجرای از پیش برنامه‌ریزی شده برای تضعیف مقاومت از جانب سعد حریری تا حصر خانگی و ربودن او توسط دولت عربستان. با اینکه هنوز زوایای مختلف استعفای نخست‌وزیر لبنان به صورت صریح و شفاف بیان نشده اما حداقل می‌توان این نکته را برداشت کرد که عامل این اتفاق تنش میان عربستان و ایران و بالاخص حاشیه‌سازی‌های عربستان علیه ایران بوده است.
سعد حریری پس از چند هفته در‌این‌زمینه با وال‌استریت‌ژورنال گفت‌وگو کرد و از برنامه‌های خود برای آینده گفت. او تاکید کرد: «حزب‌الله یکی از اعضای دولت است و این دولت فراگیر، تمامی احزاب سیاسی را وارد پیکره خود کرده و همین امر ثبات سیاسی در لبنان را موجب می‌شود. هدف اساسی من حفظ ثبات سیاسی جهت اتحاد در کشور است.»
به گزارش ایرنا او با رد برخورد و درگیری با حزب‌الله تصریح کرد: «این گروه مایل است از سیاست (انفصال) لبنان از رقابت عربستان و ایران پیروی کند. حزب‌الله به‌عنوان یک حزب بزرگ در لبنان عضوی از دولت لبنان است و در تشکیلات دولت این کشور همه احزاب بزرگ کشور مشارکت دارند و این امر ثبات سیاسی در کشور را فراهم کرده و هدف اساسی نیز تحقق ثبات سیاسی و وحدت در این کشور است. آشتی ملی در لبنان باید بدون دخالت‌های خارجی تحقق یابد.»
نخست‌وزیر لبنان همچنین تاکید کرد: «روابط لبنان با ایران و کشورهای حاشیه خلیج (فارس) در جهت منافع لبنان باید به بهترین شکل باشد.»

گروه‌بندی‌های سیاسی در لبنان
لبنان از شمال و شرق با سوریه همسایه است و از جنوب با فلسطین اشغالی. 7/59 درصد مردم آن مسلمان (اعم از شیعه، سنی و دروزی) ، 39 درصد مسیحی (کاتولیک مارونی، ارتودوکس یونانی، ارتودوکس ارمنی و. . .) و 1/3 درصد بقیه مذاهب را دارند.
حکومت در لبنان، جمهوری (از نوع دموکراتیک پارلمانی) است و اصل تفکیک قوا در قانون اساسی این کشور مورد تاکید است. تنوع مذاهب و طوایف در لبنان، در طول تاریخ مسبب بروز جنگ‌ها و درگیری‌های متعددی بوده که جنگ‌های داخلی 1975 تا 1990 مهم‌ترین و طولانی‌ترین جنگ داخلی در این کشور محسوب می‌شود. این تعدد طائفی و ناآرامی‌های ناشی از آن باعث شد تا نظام سیاسی منحصر به‌فردی در این کشور در قالب دموکراسی توافقی شکل بگیرد.
پس از حدود 15 سال جنگ‌های داخلی در لبنان، گروه‌های سیاسی لبنان به دعوت عربستان‌سعودی در طائف گرد هم آمدند و در 30 سپتامبر 1989 توافقنامه طائف را امضا کردند. بر‌اساس این توافقنامه، نظام سیاسی جدیدی شکل گرفت و سعی شد برای همه طوایف لبنانی جایگاهی در بدنه سیاسی کشور در نظر گرفته شود. قوای سه‌گانه در کشور بین سه طایفه اصلی (مسیحی مارونی- سنی- شیعه) تقسیم شد که طی آن منصب ریاست‌جمهوری از آن مارونی‌ها، نخست‌وزیری از آن اهل‌سنت و ریاست مجلس نیز از آن شیعیان شد. با توجه به اینکه مسیحیان ارتودوکس از حیث عددی در درون طایفه مسیحی لبنان دومین طایفه محسوب می‌شوند، لذا معاون نخست‌وزیر و معاون رییس مجلس از این طایفه برگزیده می‌شود.
احزاب سیاسی لبنان عمدتا بر‌اساس گرایش طایفه‌ای تقسیم‌بندی می‌شوند. در صحنه سیاسی این کشور، دو حزب برجسته شیعه حضور دارند که عبارتند از حزب‌الله لبنان (به رهبری سیدحسن نصرالله) و جنبش أمل (به رهبری نبیه بری) . مهم‌ترین احزاب و گروه‌های سیاسی اهل سنت عبارت‌اند از جریان المستقبل (سعد حریری) ، جماعت اسلامی لبنان (ابراهیم مصری) ، حزب اتحاد (عبدالرحیم مراد) و... . پس از واقعه ترور رفیق حریری درسال 2005، طرفداران حزب‌الله تحت عنوان ائتلاف 8 مارس و مخالفان آن به‌نام ائتلاف 14 مارس معروف شدند که البته ترکیب این هم‌پیمانی‌ها طی سال‌های گذشته تغییراتی داشته است.
پس از ترور حریری، بشار اسد رییس‌جمهور سوریه در اظهاراتی از خروج نیروهای نظامی این کشور از لبنان خبر داد. برخی گروه‌های مدعی بودند سوریه و حزب‌الله در انجام این ترور نقش داشتند.
در این شرایط سید حسن نصرالله با تکذیب این ادعا برای حفظ انسجام نیروهای حامی خود تصمیم گرفت که هم‌پیمانانش به راهپیمایی سراسری دعوت کند. سید حسن نصرالله پیشنهاد داد در روز 8 مارس «18 اسفند 1383» یک راهپیمایی در حمایت از مقاومت و تشکر از سوریه برگزار شود. راهپیمایی و تجمع گسترده روز هشت مارس در میدان ریاض الصلح بیروت برگزار شد.
تظاهرات هشت مارس، حساسیت مخالفان را برانگیخت و آنها هم در 14 مارس با برگزاری یک راهپیمایی و تجمع به راهپیمایی هشت مارس با شعار: «سرسپردگی به لبنان و وفاداری به رفیق حریری.» پاسخ دادند. با برگزاری راهپیمایی 14 مارس 2005 (24 اسفند 1383) عملا لبنان به دو جبهه در مقابل هم تقسیم شد؛ جبهه 8 مارس و جبهه 14 مارس.

دست دوستی 14 مارس به 8 مارس
صحبت‌های سعد حریری دارای اهمیت بسیار است. اینکه حریری بر نقش حزب‌الله در عرصه سیاسی تاکید می‌کند می‌تواند نشانه‌ای بر نرمش این سیاستمدار بر محور پذیرش حزب‌الله با شرایط امروزی آن (یعنی مسلح بودن) باشد و این خود تحول قابل‌تاملی در عرصه سیاسی لبنان است.






ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
کد تصویر را در کادر وارد کنید